تاثیر هم‌حرکتی سود بر احتمال دستکاری سود با در نظر گرفتن رقابت بازار محصول

نویسندگان

1 استادیار، گروه حسابداری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22099/jaa.2022.44619.2268
چکیده

ادبیات حسابداری نشان می‌دهد مدیران شرکت‌ها با انگیزه‌های مختلفی فرصت مدیریت و دستکاری سود را در اختیار دارند. با این‌حال، توانایی و تصمیم مدیران برای دستکاری یا عدم دستکاری سود، بستگی به میزان اطلاعاتی دارد که از سایر منابع اطلاعاتی در صنعت قابل دستیابی است. هم‌حرکتی سود که به حرکت همزمان سود شرکت با سود سایر شرکت‌ها در صنعت اشاره دارد، می‌تواند بر میزان درگیری مدیران با فعالیت‌های دستکاری سود تاثیرگذار باشد. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر هم‌حرکتی سود بر احتمال دستکاری سود و همچنین بررسی این ارتباط تحت شرایط رقابت بازار محصول است. نمونه مورد بررسی شامل 134 شرکت پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران در دوره زمانی 1388 تا 1399 است. نتایج آزمون فرضیه اول نشان داد هم‌حرکتی سود تاثیر منفی و معنادار بر احتمال دستکاری سود دارد. به عبارت دیگر، افزایش هم‌حرکتی سود باعث کاهش احتمال دستکاری سود می‌شود. بر اساس نتایج فرضیه دوم در شرکت‌های با رقابت بازار محصول بالا، هم‌حرکتی سود تاثیر معناداری بر احتمال دستکاری سود ندارد ولی در شرکت-های با رقابت بازار محصول پایین، هم‌حرکتی سود تاثیر منفی و معنادار بر احتمال دستکاری سود دارد. نتایج آزمون تحلیل حساسیت نیز بیانگر این بود که در شرکت‌های با سن بالا، هم‌حرکتی سود تاثیر منفی و معنادار بر احتمال دستکاری سود دارد ولی تاثیر معناداری در شرکت‌های با سن پایین مشاهده نشد.