فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تفسیر کمی داده‌های دو روش توموگرافی مقاومت ویژه الکتریکی و الکترومغناطیسی با عدد القای پایین از طریق معکوس‌سازی میسر است. معکوس‌سازی داده‌های دو روش با دو مشکل عدم یکتایی و ناپایداری مواجه است که برای رفع آنها باید از قیدها و اطلاعات اولیه بهره گرفته ‌شود. مسئله مهم‌تر آن است که داده‌های یک روش ژئوفیزیکی در موارد زیادی منجر به تفسیر مطلوبی از ساختار زیر سطح نمی‌شود، بنابراین ترکیب داده‌های ژئوفیزیکی اجتناب‌ناپذیر است. تفسیر توأمان داده‌های دو یا چند روش ژئوفیزیکی یکی از متداول‌ترین راهکارهای شناسایی هر چه بهتر بی‌هنجاری‌های زیر سطح زمین است. در این مقاله از تفسیر توأمان داده‌های توموگرافی مقاومت ویژه الکتریکی و الکترومغناطیس با عدد القای پایین برای منطقه­ای در کشور آفریقای جنوبی استفاده می‌شود. در این ناحیه شناسایی دایک دولریتی مهم‌ترین هدف در اکتشاف آب زیرزمینی است که آشکارسازی آن از طریق فرآیند معکوس‌سازی داده­های مذکور صورت می­گیرد. برای معکوس‌سازی داده‌های دو روش از الگوریتم کمینه طول وزن‌دهی شده استفاده می‌شود و تابع وزن‌دهی عمقی به‌عنوان ماتریس وزن‌دهی مدل بکار گرفته می‌شود. معکوس‌سازی داده‌های الکترومغناطیسی با عدد القای پایین نشانگر دایکی نسبتاً ضخیم در گستره عمقی کمتر از 5 تا 15 متر و با گسترش افقی از 185 تا 200 متر (ضخامتی نزدیک به 15 متر) است. روش توموگرافی مقاومت ویژه الکتریکی محیطی لایه­ای را بازیابی می‌کند و در لایه رسانای نزدیک به سطح دایک مقاومی تا نزدیک سطح قابل‌مشاهده است. درواقع روش الکترومغناطیس دایک را بهتر بازسازی می‌کند و تنها روش توموگرافی مقاومت‌ویژه الکتریکی ساختار لایه‌ای را نشان می‌دهد.