فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

خانواده نخستین نهاد اجتماعی است که در آن، فرزندان نوع و کیفیت ارتباطات میان‌فردی و کنش ارتباطی را با والدین خود تجربه می‏کنند. اعضای خانواده از طریق سازوکار ارتباطات میان‌فردی نیازها، خواسته‎ها، عواطف، نگرانی­ها، دغدغه‎ها، تجربه‎ها، افکار، دیدگاه‌ها و احساسات خود را با یکدیگر در میان می­گذارند؛ مشورت می‌کنند؛ تصمیم می‌گیرند؛ از همدیگر حمایت و پشتیبانی عاطفی و روانی می­کنند و تضادها و تنش‌ها را رفع می‎کنند. هدف مطالعۀ پیش رو تحلیل الگوهای ارتباطات میان‌فردی والدین و فرزندان در خانواده است. بدین منظور، با رویکرد کیقی، مصاحبه‏های عمقی با هدف تحلیل تجربۀ زیستۀ 40 نفر از دانش‌آموزان دختر و پسر در مقطع متوسطۀ دوم در 10 دبیرستان دولتی در 5 نقطۀ شهر تهران صورت گرفت. تحلیل تجربۀ زیستۀ نوجوانان مورد مطالعه نشان می‎دهد که عمده‎ترین گفت‌وگوهای فرزندان و والدین در خانواده از نوع «گفت‌وگوی گزارش‌محور» یا اطلاع‎رسان ‌درمورد «فعالیت‎های آموزشی و درسی فرزندان و اتفاقات مدرسه و یا فعالیت‏های روزمرۀ اعضای خانواده» است. نتایج پژوهش حاکی ا‏ست که سه الگوی ارتباطات کلامی «گفت‌وشنودی و مشارکتی»، «الگوی مناظره‎ای و جدلی» و «الگوی تک‏گویی نصیحت‏محور و سرزنش‌آمیز» در روابط بین والدین و فرزندان قابل مشاهده است.