خلیج فارس و رویکرد سفرنامههای خارجی عهد قاجار
نویسندگان
1 دانشیار و عضو هیئت علمی گروه تاریخ دانشگاه اراک
2 کارشناس ارشد تاریخ ایران اسلامی
doi
چکیده
نقش خلیج فارس در تعاملات جهانی موجب شده است تا همیشه به عنوان نقطهای کانونی توجه قدرتهای فرامنطقهای را جلب کند. نفوذ این قدرتها در این منطقه، از قرن شانزدهم میلادی به سبب اهمیت تجاری خلیج فارس آغاز شد و بعدها به خاطر اهمیت سیاسی- نظامی آن، بیشتر مورد توجه قرار گرفت. در دوران قاجاریه به واسطة افزایش چشمگیر رفت و آمد بیگانگان به ایران، بر شمار سفرنامههای آنها نیز افزوده شد و مطالعه و بررسی سفرنامهها نقشی مهم در شناخت جایگاه و اهمیت منطقة خلیج فارس دارد. آنچه در این مقاله به آن پرداخته میشود، بررسی کمّی و کیفی رویکرد 47 سفرنامة خارجی است که نویسندگان آنها در دورة قاجاریه، طی سالهای 1345-1211ق. به ایران سفر کردهاند و سفرنامههای آنها به فارسی ترجمه شده است. هدف از پژوهش حاضر، بررسی میزان و نوع تمرکز این سفرنامهها بر منطقة خلیج فارس است و اینکه مسائل مربوط به خلیج فارس را چگونه پوشش دادهاند؟