طراحی مدل سبکهای شناختی حسابرسان و ارزیابی محورهای شناسایی شده در حرفه حسابرسی
نویسندگان
1 استادیارگروه حسابداری، واحد مسجدسلیمان، دانشگاه آزاد اسلامی، مسجدسلیمان، ایران
2 دانشیارگروه اقتصاد، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران
3 استادیار گروه حسابداری، واحد بین المللی خرمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خرمشهر، ایران
doi
10.22099/jaa.2023.46694.2302چکیده
از مهمترین کارکردهای حرفه حسابرسی رفتارهای حسابرسان در خصوص انجام قضاوتهای حرفهای میباشد که برآمده از چارچوبهای ادراکی آنان میباشد و میتواند در کاهش سوگیریهای ادراکی و افزایش شفافیتهای اطلاعاتی ذینفعان مؤثر باشد. هدف این مطالعه طراحی مدل سبکهای شناختی حسابرسان و ارزیابی محورهای شناسایی شده در حرفه حسابرسی بود. جامعه هدف در بخش کیفی ۱2 نفر از متخصصان دانشگاهی بودند که چه به لحاظ علمی و چه به لحاظ تجربی، خبره تلقی میشدند. نمونهگیری در بخش روش شناسی کیفی، نمونهگیری نظری و نحوه تعیین نمونه گلوله برفی بود. اما جامعه هدف در بخش کمی 20 نفر از مدیران مالی شرکتهای بورسی بودند، که براساس تجربههای کاری و سطح دانش فنی و تخصصی از طریق نمونهگیری همگن انتخاب شدند. نتایج پژوهش در بخش کیفی از وجودِ ۳ مقوله شامل سبک شناخت شهودی حسابرسان، سبک شناخت استقرائی/اکتشافی حسابرسان، سبک شناخت تفسیری حسابرسان و ۶ مولفه شامل حواس باطنی، انتزاعی، عینی، انتقادی، عملگرایانه، تردیدگرایانه و 35 مضمون مفهومی در قالب یک مدل ۶ بعدی حکایت دارد که طی سه مرحله کدگذاری در تحلیل نظری داده بنیاد طبق رویکرد گلیزر کسب گردید. همچنین نتایج در بخش کمی نشان داد، درصد تاثیرگذاری حواس عینی نسبت به بقیه محورها بالاتر است و به عنوان مطلوبترین محور سبکهای شناختی حسابرسان انتخاب شد. نتیجه کسب شده گویایی این واقعیت است که حواس عینی به عنوان سبک شناخت استقرائی، مبتنی بر کارکردهای برآورد منطقی فرآیندها و طرحریزی کار حسابرسی است که به حسابرسان کمک میکند در زمان قضاوت حرفهای از قابلیت اطمینان بالاتر برای اظهارنظر خود استفاده نمایند