تاثیر نگرش کوتاه‌مدت مدیران بر سرمایه‌گذاری زیست محیطی با نقش میانجی ضعف کنترل‌های داخلی

نویسندگان

1 استادیار، گروه حسابداری، واحد ورزقان، دانشگاه آزاد اسلامی،ورزقان، ایران

2 کارشناسی ارشد، گروه حسابداری، موسسه آموزش عالی سراج، تبریز، ایران

doi
10.30466/jfcs.2026.56903.1046
چکیده

هدف: یکی از چالش‌های اصلی در حوزه پایداری و کسب‌وکار این است که چگونه دیدگاه‌های کوتاه‌مدت مدیران بر تصمیمات سرمایه‌گذاری بلندمدت در زمینه محیط زیست تأثیر می‌گذارد. نگرش کوتاه‌مدت، که اغلب ریشه در فشار بازار سرمایه برای سودآوری سریع و نگرانی از قیمت سهام دارد، می‌تواند به روش‌های مختلفی بر سرمایه‌گذاری‌های زیست‌محیطی تأثیر منفی بگذارد. در سال‌های گذشته انتشار گازهای گلخانه‌ای و افزایش آلودگی‌های مربوط به آب، خاک، هوا و افزایش بی‌رویه پسماندهای شرکت‌ها نگرانی‌های افراد جامعه و فعالان اقتصادی را در پی داشته است.  یکی از عوامل موثر بر عدم توجه شرکتها به مسائل زیست محیطی، نگرش کوتاه‌مدت مدیران است. پژوهش حاضر به بررسی تاثیر نگرش کوتاه‌مدت مدیران بر سرمایه‌گذاری زیست محیطی با نقش میانجی ضعف کنترل‌های داخلی می‌پردازد.روش: این پژوهش از لحاظ هدف، کاربردی بوده و از بعد روش شناسی همبستگی از نوع علّی (پس رویدادی) می‌باشد. جامعه آماری پژوهش شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران بوده و با استفاده از روش نمونه­گیری حذف سیستماتیک، 152 شرکت به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شده در دوره‌ی زمانی 7 ساله بین سال‌های 1396 تا 1402 مورد بررسی قرار گرفتند. روش مورد استفاده جهت جمع آوری اطلاعات، کتابخانه‌ای بوده و داده‌های مربوط برای اندازه‌گیری متغیرها از سایت کدال و صورتهای مالی شرکت‌ها جمع آوری شده و در اکسل محاسبات اولیه صورت گرفته سپس برای آزمون فرضیه‌های پژوهش از نرم افزار استاتا استفاده شده است.یافته ­ها: نتایج حاصل از پژوهش نشان می‌دهد که نگرش کوتاه‌مدت مدیران بر سرمایه‌گذاری زیست محیطی تاثیر منفی دارد. ولی، نگرش کوتاه‌مدت مدیران بر ضعف کنترل‌های داخلی تاثیر مثبت دارد. اما، ضعف کنترل‌های داخلی بر سرمایه‌گذاری زیست محیطی تاثیر منفی دارد. نگرش کوتاه‌مدت مدیران بر سرمایه‌گذاری زیست محیطی با نقش میانجی ضعف کنترل‌های داخلی تاثیر دارد.نتیجه‌گیری: شرکت‌هایی که مدیران آنها نگرش کوتاه‌مدت دارند سطح پایین‌تری از سرمایه‌گذاری زیست محیطی را انتخاب می‌کنند. یعنی نگرش کوتاه‌مدت مدیران عامل بازدارنده سرمایه‌گذاری زیست محیطی هستند. همچنین، نگرش کوتاه‌مدت مدیران موجب افزایش کیفیت کنترلهای داخلی می‌شود. ضعف کنترل‌های داخلی بر سرمایه‌گذاری زیست محیطی تاثیر دارد و این رابطه به صورت منفی است اثر غیرمستقیم نگرش کوتاه‌مدت مدیران بر سرمایه‌گذاری زیست محیطی از طریق ضعف کنترل‌های داخلی وجود دارد و ضعف کنترل‌های داخلی می‌تواند واسطه ارتباط بین نگرش کوتاه‌مدت مدیران و سرمایه‌گذاری زیست محیطی شرکت باشد.نوآوری: این پژوهش تاثیر نگرش کوتاه‌مدت مدیران بر سرمایه‌گذاری زیست محیطی شرکت‌های پذیرفته شده در بورس را با تمرکز بر نقش میانجی ضعف کنترل‌های داخلی بررسی می‌کند. با توجه به خلا پژوهشی موجود در این زمینه، این تحقیق نوآورانه درصدد پر کردن شکاف دانشی و بسط مبانی نظری جدید در این حوزه است و با هدف ارائه تبیین جامع‌تر از محرک های سرمایه‌گذاری زیست محیطی، به درک عمیق‌تر نگرش کوتاه مدت مدیران و اثرات آن در زمینه زیست محیط و لزوم دانش افزائی مدیران کمک خواهد کرد.