تأثیر تحول دیجیتال شرکتی بر تصمیمات سهامداران از منظر هزینه سرمایه سهام : نقش تعاملی ریسک اطلاعاتی، ریسک عملیاتی و مشکلات نمایندگی

نویسندگان

1 استادیار،گروه حسابداری، واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرقدس، ایران

doi
10.30466/jfcs.2025.121754
چکیده

هدف: در سال‌های اخیر، تحول دیجیتال به یکی از تصمیم­ های مهم و استراتژیک شرکت‌ها برای توسعه اقتصاد دیجیتال، افزایش رقابت‌پذیری و تقویت انعطاف‌پذیری تبدیل شده است. اما روشن نیست که سهامداران چگونه چنین تحولی را درک می­کنند. با توجه به اینکه هزینه حقوق صاحبان سهام منعکس کننده رابطه بین ریسک و بازدهی است که توسط سهامداران هنگام سرمایه ­گذاری در شرکت در نظر گرفته می­شود وهمچنین ارزیابی جامع آنها از عملکرد شرکت را در بر می­گیرد، هدف پژوهش حاضر بررسی این موضوع است که چگونه تحول دیجیتال شرکتی تصمیمات سهامداران را از منظر هزینه سرمایه سهام تغییر می‌دهد. همچنین نقش تعاملی ریسک اطلاعاتی، ریسک عملیاتی و مشکلات نمایندگی  شرکت­ها نیز در این رابطه مورد سنجش قرار می­گیرد.روش: روش پژوهش حاضر کاربردی و با استفاده از رویکرد پس رویدادی (از طریق اطلاعات گذشته) بوده است. جهت آزمون فرضیه‌های پژوهش از رگرسیون خطی چند متغیره مبتنی بر داده‌های تابلویی با استفاده از نرم افزار Eviews12  بهره گرفته شده است. جامعه آماری در این پژوهش شامل کلیه­ شرکت­هایی می­باشد که در بازده زمانی 1396-1402 در بورس اوراق بهادار تهران حضور داشته­اند. نمونه آماری این پژوهش آن دسته از شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار هستند که از طریق غربالگری انتخاب می­شوند. از میان جامعه آماری تنها 141شرکت در 7 سال تمام معیارهای مذکور را احراز کرده­اند و لذا از آنها به عنوان نمونه در پژوهش حاضر استفاده شده است.یافته ­ها: پس از بررسی‌های انجام شده مشخص گردید که تحول دیجیتال به طور قابل‌توجهی با هزینه­های پایین‌تر سرمایه در شرکت‌های بورسی مرتبط است. در واقع نتایج فرضیه اول پژوهش نشان می­دهد که ضریب منفی تحول دیجیتال شرکتی منجر به کاهش قابل توجهی در هزینه حقوق صاحبان سهام می­شود. همچنین نتایج فرضیه دوم نشان می­دهدکه با افزایش ریسک اطلاعات، شرکت­ها کاهش بیشتری را در هزینه سرمایه سهام  تجربه می­کنند. از طرفی بر اساس نتایج فرضیه سوم، تأثیر منفی تحول دیجیتال بر هزینه سرمایه سهام با افزایش ریسک عملیاتی شرکت، آشکارتر می‌شود. در نهایت نتایج فرضیه چهارم پژوهش نشان می­دهد، شرکت‌هایی که مشکل نمایندگی شدیدتری دارند، کاهش بیشتری را در هزینه سرمایه سهام تجربه خواهند کرد.نتیجه‌گیری: یافته­های این پژوهش به پژوهش­های مربوط به پیامدهای اقتصادی تحول دیجیتال کمک می­کند. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که تحول دیجیتال می‌تواند به طور قابل‌توجهی هزینه سرمایه سهام را کاهش دهد و این یافته پژوهش­های موجود در مورد عوامل تعیین‌کننده هزینه سرمایه سهام را غنی‌تر می‌کند. به طور کلی، یافته‌ها نشان می‌دهد که تحول دیجیتال سازمان یکی از موارد مهم در تصمیم‌گیری سهامداران است.نوآوری: تحریم‌ها و ناپایداری‌های اقتصادی در ایران باعث شده که شرکت‌ها با محدودیت‌های جدی در تأمین مالی و سرمایه‌گذاری مواجه باشند، که به نوبه خود بر هزینه حقوق صاحبان سهام تأثیر منفی می‌گذارد. در نهایت، درک صحیح از تاثیر تحول دیجیتال بر هزینه حقوق صاحبان سهام در بازار سرمایه ایران و شکاف‌های موجود، می‌تواند به شناسایی فرصت‌ها و چالش‌ها کمک کند. شناخت این مسأله نه‌تنها برای شرکت‌ها و سرمایه‌گذاران بلکه برای سیاست‌گذاران نیز اهمیت دارد تا با اتخاذ سیاست‌های مناسب، زمینه را برای تسهیل این تحول و کاهش هزینه‌ها فراهم کنند. در نهایت با توجه به نتایج به دست آمده در این پژوهش به سرمایه گذاران پیشنهاد می شود در شرکتهایی سرمایه گذاری کنند که در آنها نوآوری دیجیتال وجود دارد. زیرا در این شرکتها هزینه سرمایه سهام کاهش می یابد. پژوهش در زمینه تأثیر تحول دیجیتال بر هزینه حقوق صاحبان سهام موضوعی مهم و چالش‌برانگیز است.  در حقیقت با اتخاذ رویکردهای نوآورانه و استفاده از داده‌های جدید، محققان می‌توانند به بینش‌های ارزشمندی دست یابند.