تبیین عوامل مؤثر بر مشارکت شبکه‌ای کاربران ایرانی در اینستاگرام

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم ارتباطات، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال rahpeymafard@gmail.com

2 دانشیار گروه علوم ارتباطات، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی (نویسندۀ مسئول) a.mozaffari@srbiau.ac.ir

3 دانشیار گروه روزنامه‌نگاری و خبر، دانشکده ارتباطات و رسانه، دانشگاه صداوسیما nemati@iribu.ac.ir

doi
10.22083/jccs.2021.261728.3245
چکیده

هدف این پژوهش تبیین عوامل مؤثر اجتماعی بر مشارکت کاربران ایرانی در اینستاگرام است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر طرح آمیخته از نوع متوالی ‌ـ ‌اکتشافی است. رویکرد پژوهش در بخش کیفی از نوع اکتشافی است و در بخش کمّی توصیفی از نوع پیمایشی است. نمونۀ موردمطالعۀ بخش کیفی از میان متخصصان علوم ­ارتباطات و جامعه­شناسی که کاربر اینستاگرام بودند با روش غیر­احتمالی هدفمند انتخاب شده­اند. جامعۀ آماری بخش کمّی کاربران اینستاگرام شهر کرج در سال 1399 هستند. آی‌پی کاربرانی که کاربری آن‌ها با­ توجه به موقعیت مکانی­شان در اینستاگرام مؤید سکونتشان در شهر کرج بود با کمک شرکت ارائۀ خدمات تبلیغاتی در اینستاگرام شناسایی شدند و با روش احتمالی و نمونه‌گیری تصادفی ساده با به‌کارگیری فرمول کوکران 384 نفر انتخاب شدند. ابزار جمع­آوری و تکنیک تحلیل ­داده­ها در مرحلۀ کیفی مصاحبۀ نیم­ساختاریافته و تکنیک تحلیل­ مضمون و در بخش کمّی پرسش‌نامۀ محقق­ساخته و مدل­یابی­ معادلات­ ساختاری از طریق نرم‌افزار لیزرل است. نتایج نشان­ می‌دهد که ویژگی‌های سیاسی، فردی، نظام رسانه­ای، ویژگی‌های فرهنگی و ویژگی‌های اینستاگرام تأثیر مثبت، مستقیم و معناداری بر مشارکت دارند. بیشترین تأثیر را نظام­ رسانه­ای کشور و کمترین تأثیر را ویژگی­های سیاسی دارد و متغیر ویژگی­های محتوا بر مشارکت تأثیر معناداری نداشته ­است.