ادغام موسسات حسابرسی و تأخیر در گزارش حسابرسی: بررسی استدلال‌های متناقض

نویسندگان

1 استادیار گروه حسابداری، دانشکده علوم مالی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری گروه حسابداری، پردیس فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران

3 استادیار گروه حسابداری، پردیس فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران.

doi
10.22099/jaa.2022.43514.2233
چکیده

این پژوهش به بررسی تاثیر ادغام موسسات حسابرسی بر تاخیر در گزارش حسابرسی می پردازد. نمونه این پژوهش شامل 946 سال-شرکت پذیرفته شده در بورس و فرابورس تهران برای دوره زمانی 1390 تا 1399 می‌باشد که با استفاده از روش تفاوت‌در‌تفاوت (DID) آزمون شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که ادغام مؤسسات حسابرسی رابطه معناداری با تأخیر در گزارش حسابرسی این مؤسسات ندارد. این نتایج با انجام آزمون‌های حساسیت و اضافی مورد تأیید قرار گرفته است. چنین یافته‌ای بیانگر آن است که برخلاف انتظار قانون‌گذاران، در نبود ادغام واقعی، تصور هم‌افزایی ناشی از صرفه به مقیاس و نمود آن در افزایش کارایی حسابرسی و کاهش تأخیر در گزارش حسابرسی، ممکن نیست. به عبارت دقیق‌تر، ادغام شکلی میان مؤسسات حسابرسی نه تنها با هدف سوداگرایی و افزایش سهم بازار صورت گرفته، بلکه تنها منتفع این رخداد مؤسسات حسابرسی درگیر ادغام بوده‌اند و صاحب‌کاران و سهامداران از بابت دریافت گزارش حسابرسی به‌موقع منتفع نگردیده‌اند. یافته‌های این پژوهش برای قانونگذاران درباره برخورد با پدیده ادغام موسسات حسابرسی و درک انگیزه‌های ادغام موسسات می‌تواند راهگشا باشد.