طراحی الگوی نقش سواد رسانه ای در ارتقای سرمایه اجتماعی در شهر یزد

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای رشته علوم ارتباطات اجتماعی، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

2 دانشیار گروه علوم ارتباطات اجتماعی، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران (نویسنده مسئول)

3 استادیار دانشکده علوم ارتباطات اجتماعی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22083/jccs.2020.221787.3027
چکیده

پژوهش پیش رو با هدف طراحی الگوی نقش سواد رسانه‌ای در ارتقای سرمایۀ اجتماعی در شهر یزد و با بهره‌گیری از روش گراندد تئوری انجام شد و از نوع کیفی و بنیادی است. داده‌ها با مصاحبۀ عمیق نیمه‌ساختاریافته با 19 نفر از متخصصان استخراج شدند و برای انتخاب افراد از روش نمونـه‌گیـری نظری تا رسیدن به اشباع نظری استفاده شد. در ادامه، مصاحبه‌ها به متن تبدیل شدند و فرایند تحلیل داده‌ها آغاز شد. برای کدگذاری باز، تحلیلِ خط‌به‌خط به کار رفته است و همراه با بسط مفاهیم و مقوله‌ها، کدگذاری محوری و گزینشی انجام شد. برای اعتبارسنجی یافته‌ها، چهار راهبرد از هشت راهبردِ کرسول و میلر (بررسی همکاران، تشریح کلیشه‌های ذهنی و پیش‌داوری‌های محقق، تأیید مشارکت‌کنندگان، توصیف غنی) مورد استفاده قرار گرفته‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهند درصورتی‌که شرایط زمینه‌ای (ویژگی‌های پیام، شرایط مخاطب، جوامع رسانه‌ای، دسترسی، رسانه، شناخت هنجارها) ایجاد شوند و عوامل مداخله‌گر (مرتبط با مخاطب، رسانه‌ای، محیطی) کنترل شوند و راهبرد مناسب (بومی‌سازی سواد رسانه، کاربری هوشمندانه، نقد آگاهانه و...) به کار رود، می‌توان به پیامد نهایی موردنظر (ارتقای سرمایۀ اجتماعی) دست یافت.