تأثیر ارتباط دعاوی در مقررات صلاحیت و دادرسی

نویسندگان

1 دکتری حقوق خصوصی دانشگاه تهران

2 دانشیار دانشگاه تهران

doi
10.22034/law.2022.46904.2944
چکیده

ارتباط میان دعاوی با شرایطی، به ادغام آنها و رسیدگی توأمان منجر می‌‌شود. یکی از شرایط تحقق این امر، وجود صلاحیت برای دادگاه رسیدگی‌کننده است. در چنین شرایطی، میان مقررات ناظر بر صلاحیت و مقررات ناظر بر پیشبرد دادرسی دعاوی مرتبط، تزاحم به‌وجود می‌آید. حقوق دادرسی مدنی به‌منظور مرتفع نمودن این امر و اتخاذ تمهیدات آیینی کارآمد، در مواردی مقررات صلاحیت اعم از ذاتی و محلی را به نفع مقررات دعاوی مرتبط تعدیل نموده تا زمینۀ ادغام و رسیدگی توأمان فراهم شود. در موارد دیگر، ویژگی یا برتری مقررات صلاحیت غلبه نموده، ادارۀ دادرسی دعاوی مرتبط، با اتخاذ سازوکارهایی چون توقف رسیدگی یک دعوا تا اتخاذ تصمیم در دیگری، صورت می‌پذیرد. در این مقاله با تأکید بر مقررات صلاحیت، اعم از ذاتی و محلی، نحوۀ ادارۀ تزاحم یادشده در حقوق دادرسی مدنی ایران بررسی گردیده و همچنین مقررات مشابه در حقوق فرانسه مورد توجه قرار گرفته است. به‌طور کلی، به‌نظر می‌رسد، مسیر حرکت در حقوق دادرسی مدنی به سوی تحقق تعدیل بیشتر در مقررات صلاحیت به نفع گسترده شدن موارد ادغام دعاوی است. این امر به معنای غلبۀ تدریجی مبانی نظری و سیاست‌های آیینی سازمان حقوقی دعاوی پیچیدۀ شکلی بر مقررات صلاحیت است.