فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نوسازی و مداخله در بافت فرسوده فرایندی پیچیده و چندبُعدی است. بسیاری از برنامه‏ریزان شهری بر اهمیت گونه‏شناسی و گونه‏بندی به‏عنوان اولین و مهم‏ترین گام در فرایند مداخلة بافت‏های فرسودة شهری تأکید کرده‏اند. بر این اساس، تأکید این مطالعه بر ارائة روشی علمی و سیستمی برای شناسایی شاخص‏های مؤثر در فرسودگی و گونه‏بندی بافت فرسوده براساس شدت فرسودگی است. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و جامعة آماری شامل 1609 بلوک فرسودة شهر قم است. تجزیه و تحلیل اطلاعات به صورت کمی و کیفی است و از روش‏های آمار استنباطی و با استفاده از نرم‏افزارهای SPSSو Arc GISبهره گرفته شده است. در این فرایند، نخست برای بررسی شاخص‏های مؤثر بر فرسودگی و سپس میزان فرسودگی بلوک‏ها با استفاده از مدل تحلیل عاملی نوع Rشاخص‏های پژوهش در چهار عامل کالبدی، جمعیتی-اجتماعی، اقتصادی، و زیست‏محیطی بارگذاری شدند و با توجه به میزان فرسودگی کل و با بهره‏گیری از روش تخمین تراکم کرنل گونه‏بندی شدند. نتایج یافته‏های پژوهش نشان می‏دهد شش عامل از عوامل اصلی و تأثیرگذار بر فرسودگی در شهر قم می‏باشند و این عوامل در مجموع 95/67 درصد فرسودگی شهری را تبیین می‏کنند. عوامل اقتصادی و جمعیتی-اجتماعی مهم‏ترین عوامل شناخته شدند و میزان فرسودگی با شاخص‏های اقتصادی از جمله قیمت زمین، گروه‏های شغلی و درآمدی، و امکانات و تسهیلات مسکن بیشترین ارتباط را داشته است. همچنین، در ارتباط با اولویت‏های توسعه و مداخله در بافت، نتایج تابع برآورد تراکم کرنل نشان داد پهنه‏های واقع در شمال و جنوب محدودةبافت فرسودة شهر از مستعدترین و بالاترین احتمال شدت و گسترش فرسودگی برخوردارند که براساس یافته‏های به‏دست‏آمده در اولویت بالایی جهت مداخله قرار می‏گیرند.