بررسی آثار تحریم‌های هسته‌ای بر کیفیت زندگی شهروندان شهر آمل

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنا‏مه‏ریزی شهری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 استاد جغرافیا و برنا‏مه‏ریزی شهری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنا‏مه‏ ریزی شهری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22059/jhgr.2020.267762.1007798
چکیده

کیفیت‏زندگی از اساسی‏ترین مفاهیم در حوزة مطالعات شهری است که متأثر از عوامل اقتصادی، اجتماعی، و سیاسی داخلی و خارجی شهرها و کشورها دچار نوسان می‏شود. در ماه ژوئن 2012، به‏سبب تحریم‏های امریکا و اتحادیة اروپا علیه ایران، که در راستای توقف برنامة هسته‏ای این کشور اعمال شد، آسیب‏هایی به کشور ایزان وارد شده است. از این‏رو، هدف اصلی از این تحقیق مطالعة چگونگی و شدت تأثیرگذاری ابزار تحریم در کیفیت زندگی شهروندان در راستای آگاه‏کردن مدیران و سیاست‏گذاران شهری با شرایط بحرانی تحریم برای اعمال برنامه‏ریزی‏ها و سیاست‏گذاری‏های منطقی‏تر است. هدف راهبردی این تحقیق نیز تببین ضرورت توجه به متغیر «تحریم»، به‏عنوان یک پیشران مؤثر در توسعة آتی شهرها، ولو به‏عنوان یک پیشران شگفتانه‏ در قالب متغیرهای فراسیستمی بوده است. نویسندة اول این مقاله تحقیقی علمی در زمینة وضعیت کیفیت زندگی شهر آمل پیش از آغاز تحریم‏های مذکور انجام داده بود، که نتایج آن منتشر شد (خادمی،1393). انتخاب خانواده‏ها در آن به تعداد 350 خانوار و به شیوة تصادفی بوده است. نتایج تحقیق سال 1393 با تحقیقی که در این زمینه توسط نویسندة اول این مقاله در سال 1396 و زمان اجرای توافق «برجام» انجام پذیرفت در نرم‏افزار SPSSمقایسه شد. نتایج آزمون‏ها نشان داده که وضعیت کلی مؤلفه‏های اجتماعی، کالبدی، و اقتصادی شهر پیش از تحریم‏ها با میانگین 2/3 شرایط مناسب‏تری نسبت به میانگین 6/2 این شاخص‏ها در زمان‏ اثرگذاری تحریم‏ها داشته است. چنانچه نتایج آزمون T در این نرم‏افزار نیز اختلاف معنی‏دار میانگین‏ها را در دو بازة زمانی تأیید کرده است.