تبیین نقش ظرفیت نهادی در رقابتپذیری شهرهای میانی ایران (موردمطالعه: شهرهای سنندج و زنجان)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه خوارزمی تهران.
3 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تربیت مدرس، اصفهان، ایران
4 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
10.22059/jhgr.2020.263744.1007763چکیده
پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش ظرفیت نهادی در رقابتپذیری شهرهای میانی زنجان و سنندج بهنگارش درآمده تا، علاوه بر ارزیابی وضعیت این شهرها بهلحاظ ظرفیت نهادی در رقابتپذیری شهری، میزان اثرگذاری ظرفیت نهادی بر رقابتپذیری آنها را تعیین کند. روش پژوهش برحسب هدف کاربردی و از لحاظ ماهیت توصیفی- تحلیلی است. روش جمعآوری دادهها بهصورت میدانی با استفاده از تکنیک پرسشنامه بوده است؛ بدینترتیب، دادههای تحقیق از دو گروه جامعة آماری یعنی نهادها(مسئولان) و مراجعهکنندگان(مردم) جمعآوری و برای تحلیل دادهها از نرمافزارهایSPSSوLisrelاستفاده شده است. روش نمونهگیری نهادها غیرتصادفی وهدفمند ومردم بهصورت تصادفی بوده است. براساس نتایج پژوهش، وضعیت ظرفیت نهادی در رقابتپذیری شهرهای زنجان وسنندج، براساس نظر هردو گروه، وضعیت قابل قبولی نیست؛ بهگونهای که، ازنظر مسئولان، شهرزنجان با ارزش عددی87/2 و سنندج با 91/2 و از نظر مردم زنجان با ارزش02/3 و سنندج با 82/2 از لحاظ ظرفیت نهادی در سطح کلی دروضعیت نامناسبی قرار گرفتهاند؛ در این میان، در هر دوشهر، شاخص «سرمایة انسانی» بیشترین ارزش را بهخود اختصاص داده و مؤلفة«توانایی نهادی» نیز در شهرهای زنجان(02/3) و سنندج(08/3) بهعنوان مؤثرترین مؤلفة ظرفیتنهادی در رقابتپذیریشهری تعیین شده است. درنهایت، ارزیابی میزان تأثیرگذاری متغیر مستقل بر متغیروابسته درمدل معادلات ساختاری، علاوه بر تأیید معناداری رابطة دو متغیر، تأثیر ظرفیتنهادی بر رقابتپذیری شهری را درسطحی بالا با ارزش عددی98/11 پذیرفته که این امر نشاندهندة تأثیر «بسیار بالای ظرفیت نهادی بر رقابتپذیری شهری» است. بنابراین، برمبنای نتایج پژوهشحاضر، تأثیر بسیار بالای ظرفیتسازی در امورشهری بهطور عام و رقابتپذیریشهری بهطور خاص نمایان میشود.