فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

افزایش مستمر حمل‌ونقل دریایی بین‌المللی کالا، فشار فزاینده‌ای بر بنادر اصلی کشور وارد کرده و محدودیت ظرفیت و فضای توسعه، منجر به تأخیرهای عملیاتی و کاهش بهره‌وری شده است. در این میان، استقرار بندر خشک به‌عنوان راهکاری مکمل، می‌تواند نقش مؤثری در کاهش بار بنادر ساحلی و بهبود عملکرد شبکۀ لجستیک ایفا کند. با توجه به موقعیت راهبردی شهرستان سیرجان، این پژوهش با هدف تبیین چالش‌ها و چشم‌اندازهای استقرار بندر خشک در این منطقه با بهره‌گیری از مدل‌سازی پویایی سیستم انجام شده است. پژوهش حاضر با رویکرد آمیخته انجام شد؛ بدین‌صورت که در بخش کیفی، از طریق تحلیل مضمون و مصاحبه با ۱۲ نفر از خبرگان، چالش‌های اصلی شناسایی شد و در بخش کمّی، به‌منظور تحلیل روابط علّی‌ـ معلولی میان چالش‌ها از روش دیمتل فازی، و برای بررسی رفتار سیستم در شرایط مختلف از پویایی‌شناسی سیستم و تحلیل سناریو استفاده شد. یافته‌ها نشان داد چالش‌ها در دو دستۀ علّی و معلولی قابل طبقه‌بندی هستند؛ به‌طوری‌که چالش‌های اقتصادی‌ـ مالی، اجتماعی‌ـ فرهنگی، و حقوقی‌ـ نهادی در زمرۀ عوامل علّی، و چالش‌های مدیریتی‌ـ سازمانی، زیست‌محیطی‌ـ پایداری و فنی‌ـ زیرساختی در گروه عوامل معلولی قرار می‌گیرند. نتایج دیمتل فازی، چالش اقتصادی‌ـ مالی را به‌عنوان قوی‌ترین عامل علّی و چالش فنی‌ـ زیرساختی را به‌عنوان قوی‌ترین عامل معلولی معرفی کرد. همچنین تحلیل پویایی سیستم نشان داد اجرای راهکارها و سیاست‌های پیشنهادی، به‌ویژه در سناریوی خوش‌بینانه، منجر به کاهش معنادار چالش‌ها و بهبود چشم‌انداز استقرار بندر خشک در شهرستان سیرجان می‌شود.