بررسی تجربی و عددی قابلیت اکستروژن سرد قطعه فولادی تنه مفصل فنجانی‌شکل و مطالعه تأثیر پارامترهای هندسی قالب و روانکاری

نویسندگان

1 گروه مهندسی مکانیک، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران

2 دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22060/mej.2026.25074.7919
چکیده

امکان‌سنجی تولید تنه مفصل فنجانی‌شکل خودروی پژو 405 از جنس فولاد CK45 با استفاده از فرایند اکستروژن سرد به‌صورت تجربی و عددی بررسی شد. هدف، تحلیل رفتار ماده در شرایط مختلف و تعیین اثر پارامترهای کلیدی فرایند بر نیروی شکل‌دهی و سختی نهایی قطعه بود. نمونه‌های اولیه پس از عملیات آنیل تحت اکستروژن مستقیم سرد قرار گرفتند و نتایج نشان داد که این فرایند برای تولید هندسه پیچیده قطعه کاملاً قابل اجرا است. بررسی‌ها نشان داد که تغییر پارامترهای اصطکاک، زاویه گوشه سنبه و ضخامت دیواره تأثیر معنی‌داری بر پاسخ فرایند دارد. کاهش ضریب اصطکاک از 0/40 به13/ 0‎، باعث افت قابل ‌توجه نیروی ماکزیمم سنبه از 2450 به 1750 کیلو‌نیوتن شد، در حالی که افزایش زاویه گوشه سنبه از ‎صفر به20 درجه موجب کاهش 56 درصدی نیروی اکستروژن و بهبود جریان ماده گردید. افزایش ضخامت دیواره از 4/5 به 8/5 میلی‌متر به کنترل تنش‌ها و کاهش نیروی شکل‌دهی از 2700 به 1500 کیلو‌نیوتن کمک کرد. اندازه‌گیری سختی‌ها نیز نشان داد که ترکیب مناسب پارامترهای اصطکاک و استفاده از روانکار مؤثر موجب افزایش یکنواختی و ارتقای سختی نهایی قطعه می‌شود. نتایج حاصل از شبیه‌سازی عددی در نرم‌افزار دفرم نشان داد که اختلاف نیروی شکل‌دهی مابین نتایج تجربی و المان محدود در حدود 10% بود.