بکارگیری هیدروکسی‌آپاتایت در استحکام‌بخشی به بیوکامپوزیت پایه منیزیمی تحت فرایند تغییر شکل پلاستیک شدید

نویسندگان

1 دانشکده مهندسی مکانیک، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

2 دانشکده مهندسی مکانیک، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

3 دانشکده مهندسی مکانیک، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

doi
10.22060/mej.2026.24785.7900
چکیده

بیوکامپوزیت‌های فلزی به دلیل بهره‌مندی از خواص هر دو فاز ماتریس و تقویت‌کننده، امروز مورد توجه قرار گرفته‌اند. در این بین، بیوکامپوزیت‌های منیزیمی به دلیل خواص زیست سازگاری، زیست تجزیه پذیری مورد توجه قرار گرفته است. با این وجود، ضعف خواص مکانیکی این نوع کامپوزیت‌ها، سبب شده است برای افزایش استحکام، فرایندهای اصلاحی بر روی آن‌ها صورت پذیرد. فرایند پرس‌کاری کانال همسان زاویه‌دار (ECAP) یکی از روش‌های فرایند تغییر شکل پلاستیک شدید (SPD) می‌باشد که به ریزدانه شدن و بهبود خواص مکانیکی مواد کمک می‌کند. لذا در این پژوهش به مطالعه فرایند پرس‌کاری در کانال همسان زاویه‌دار بر خواص مکانیکی و ریزساختار بیوکامپوزیت منیزیم/هیدروکسی آپاتایت 2/5 درصد وزنی پرداخته شده است. نمونه‌ها ابتدا با استفاده از روش ریخته‌گری همزنی مغناطیسی مکانیکی و پس از آن، دو پاس فرایند اکستروژن گرم، تحت فرایند ECAP در دمای 325 درجه سانتی‌گراد و روش BC با زاویه 90=φ مورد آزمایش قرار گرفتند. نتایج نشان می‌دهد که با افزایش تعداد پاس‌های فرایند ECAP، ساختار ریزدانه شده و دانه‌ها در مقیاس نانومتری تشکیل می‌شوند. همچنین بهبود استحکام مکانیکی به میزان 33% نسبت به منیزیم خالص و 15% نسبت به بیوکامپوزیت منیزیم/هیدروکسی آپاتایت دو مرحله اکستروژن مشاهده شد. آزمون میکروسختی نیز 50% نسبت به منیزیم خالص و 25% نسبت به بیوکامپوزیت منیزیم/هیدروکسی آپاتایت دو مرحله اکستروژن افزایش را نشان داد.