ماهیت و آثار «ملک اَنیملک» در فقه امامیه و حقوق موضوعۀ ایران
نویسندگان
1 دکتری حقوق خصوصی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)،
doi
10.22034/law.2022.48705.3022چکیده
ملک اَنیملک که ملکِ ملک هم گفته میشود، یک نهاد حقوقی و از شقوق مالکیت تلقی شده است. این نهاد را میتوان به قابلیت و استعداد مالکیت تعبیر نمود که بهتبع آن، شخص مالی را تملّک میکند. گاهی این قابلیت در حق نمود مییابد، مانند حق شفعه، و گاهی در قالب قراردادی است که مقتضی مالکیت را ایجاد کرده و حصول ملکیت حقیقی به زمان بعد از انعقاد عقد موکول شده است، همانند بیع مال آینده. شناسایی ماهیت حقوقی ملک اَنیملک برای تعیین آثار حاکم بر آن از اهمیت بسزایی برخوردار است. بنابراین، مسئلۀ اصلی در تحقیق حاضر مطالعه پیرامون شناخت ماهیت این نهاد حقوقی بهمنظور کشف آثار حاکم بر آن است تا با بهکارگیری چنین نهادی بتوان راهحل مناسبی برای برخی از قضایای حقوقی که در عمل رخ میدهد، ارائه نمود. با فوت مالک أنیملک، این رابطۀ حقوقی به وراث وی منتقل میشود، اما انتقال ارادی این رابطه به شرایط خاص حاکم بر هر مصداق بستگی دارد. امکان تصور غصب و اتلاف موضوع ملک اَنیملک نیز وجود دارد، زیرا برای حکم به ضمانْ وجود رابطۀ ملکیت تام ضروری نیست، بلکه مرتبۀ ناقصی از ملکیت هم کفایت میکند. نگارندۀ این مقاله در نظر دارد مطالب را به روش توصیفی- تحلیلی ارائه نماید.