فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

استارت‌آپ‌های نوپا از مهم‌ترین عوامل توسعۀ اقتصادی و کاهش بیکاری در مناطق کمترتوسعه‌یافته محسوب می‌شوند و شکل‌گیری و گسترش آن‌ها به میزان زیادی متأثر از شرایط محیطی و فضایی است. هدف پژوهش حاضر تبیین عوامل محیطی اثرگذار بر شکل‌گیری و گسترش استارت‌آپ‌های نوپا در استان خراسان شمالی با استفاده از تحلیل‌های کمّی و فضایی است. پژوهش از نظر هدف، توصیفی و از نظر روش، توصیفی‌ـ پیمایشی با رویکرد کمّی است. داده‌ها از طریق مطالعات کتابخانه‌ای، مصاحبه با خبرگان و داده‌های مکانی گردآوری شده است. برای تحلیل الگوهای فضایی از شاخص خودهمبستگی فضایی موران و مدل رگرسیون وزنی جغرافیایی (GWR) در محیط GIS استفاده شد. شاخص‌های مورد بررسی شامل باران، خاک گسل، کاربری اراضی، مناطق روستایی، و خطوط ریلی بود. نتایج شاخص موران نشان داد که توزیع فضایی استارت‌آپ‌ها در استان تصادفی نبوده و دارای الگوی خوشه‌ای معنادار است. نتایج مدل GWR بیانگر آن است که از مجموع هشت شهرستان استان، سه شهرستان بجنورد، شیروان، و اسفراین دارای خودهمبستگی فضایی مثبت و متوسط با شاخص‌های محیطی هستند و بالاترین ظرفیت را برای توسعۀ استارت‌آپ‌ها دارند. در مقابل، دو شهرستان راز و‌ جرگلان و فاروج دارای خودهمبستگی فضایی منفی و شرایط نامساعد هستند و سه شهرستان جاجرم، گرمه، و مانه و سملقان وضعیت متوسط تا ضعیف را نشان داده‌اند. در مجموع، نتایج کمّی نشان می‌دهد که حدود ۳۷ درصد شهرستان‌های استان از شرایط فضایی مناسب برای توسعۀ استارت‌آپ‌ها برخوردارند. یافته‌ها بر ضرورت بهبود زیرساخت‌ها، تقویت مراکز نوآوری و حمایت هدفمند از شهرستان‌های مستعد برای دستیابی به توسعۀ متوازن منطقه‌ای تأکید دارد.