تأثیر قیمت زمین بر انتشار دی اکسید کربن در بخش صنعت ایران

نویسندگان

1 گروه علوم اقتصادی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22059/jtcp.2026.409852.670547
چکیده

آلودگی محیط زیست هم‌زمان با تقاضای انرژی جهان افزایش یافته و به بحران انرژی و گرمایش جهانی دامن زده است. دی‌اکسیدکربن یکی از مهم‌ترین گازهای گلخانه‌ای است که 58 درصد از مصرف انرژی جهانی را تشکیل می‌دهد. ازاین‌رو با توجه به اهمیت انتشار گاز دی‌اکسیدکربن، پژوهش حاضر به دنبال بررسی تأثیر قیمت زمین بر انتشار دی‌اکسیدکربن در بخش صنعت ایران، با استفاده از روش رگرسیون کوانتایل در فاصلۀ زمانی فصل اول سال 1390 تا فصل چهارم سال 1402 است. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که در تمامی دهک‌ها، قیمت زمین، ارزش افزودۀ بخش صنعت و نرخ رشد جمعیت شهری تأثیر مثبت و معنی‌دار بر انتشار دی‌اکسیدکربن در بخش صنعت ایران، و مجذور ارزش افزودۀ بخش صنعت تأثیر منفی و معنی‌دار بر انتشار دی‌اکسیدکربن در بخش صنعت ایران دارد. در رابطه با تأثیر مثبت قیمت زمین بر انتشار دی‌اکسیدکربن، نتیجه آن شد که با افزایش قیمت زمین، محدودیت‌های تأمین مالی شرکت‌ها تشدید می‌یابد و از طریق محدود کردن توانایی آن‌ها برای تأمین مالی طرح‌های سازگار با محیط زیست یا اتخاذ فناوری‌های نوآورانه و همچنین سوق دادن آن‌ها به کاهش هزینه‌های تحقیق و توسعه و نیز تکیه بر منابع انرژی ارزان‌تر و کربن‌محور باعث افزایش انتشار دی‌اکسید‌کربن می‌شود. از‌این‌رو با توجه به نتایج به‌دست‌آمده از پژوهش، پیشنهاد می‌شود سیاست‌گذاران اقتصادی، الف) از طریق اعمال سیاست‌های مالیاتی‌ـ ممانعتی، نظیر مالیات بر عایدی سرمایه با هدف کاهش سفته‌بازی در زمین و کاهش ذخیره‌سازی زمین، زمینۀ لازم برای کاهش قیمت زمین و به دنبال آن کاهش انتشار دی‌اکسید‌کربن را فراهم سازند؛ ب) از طریق بهبود کارایی مصرف نهادۀ انرژی در واحدهای تولیدی، زمینۀ رشد اقتصادی همراه با کاهش آلودگی را فراهم سازند؛ ج) برنامۀ توسعۀ شهرها را هماهنگ با مباحث محیط زیست تدوین کنند.