تبیین راهبردهای رسانه ها به منظور مدیریت ادراک اجتماعی در صحنه جنگ رسانه ای ناآرامی سال 1397

نویسندگان

1 استادیار گروه مطالعات امنیت ملی دانشگاه جامع امام حسین (ع)

doi
10.22083/jccs.2019.195393.2877
چکیده

فهم نحوۀ ادراک مردم و مدیریت آن ازجمله مأموریت­های اصلی هر رسانه به­منظور پیشبرد اهداف خود و در جهتِ انگاره­سازی در بین اذهان عمومی است. این مهم در فضای رسانه­ای جمهوری اسلامی ایران، که روزانه مورد هجمۀ رسانه­ای نظام سلطه قرار می­گیرد، اهمیت دوچندانی می­یابد، تا حدی که رهبر انقلاب آن را مهم­تر و بسترساز اثرگذاری جنگ اقتصادی دانسته­اند. بر این اساس، هر رسانه، مبتنی بر اهداف و مأموریت­های خود، راهبردهایی را برای هدایت افکار عمومی در پیش می­گیرد؛ شناسایی این راهبردها مستلزم رصد دقیق آن­ها و یا دسترسی به اسناد بالادستی آن­هاست. نقص این روش در آن است که میزان اثربخشی هر راهبرد مشخص نشده است و گاهی شیوه­های به­کار­گرفته­شده در راهبردها مبهم خواهند بود. در این پژوهش تلاش شد تا با تمرکز بر جامعۀ هدف رسانه­ها، راهبردهایی که در هدایت افکار عمومی مؤثر واقع شده­اند شناسایی شوند. لذا در ابتدا اقدام به مصاحبۀ نیمه­ساختارمند با 1,250 نفر از مردم تهران شد و پس از آن با بهره­گیری از رگرسیون لجستیک و آزمون همبستگی تلاش شد تا باور عمومی، که تحت تأثیر هریک از چهار رسانۀ ماهواره، شبکه­های اجتماعی، صداوسیما و تارنما­ها شکل گرفته است، تبیین شود. نتایج گویای آن بود که فضای تقابلی جدی­ای میان رسانه­ها در عرصۀ هدایت افکار عمومی وجود دارد و در این فضا شبکه‌های اجتماعی غالباً در اختیار جریان غیرانقلابی، و تارنما­ها در دست جریان انقلابی ­اند.