بررسی ارتباط گسترش افقی شهری و تشدید جزایر گرمایی با رویکرد مدیریت پایدار شهری

نویسندگان

1 گروه مهندسی سیستم اطلاعات مکانی، دانشکده مهندسی نقشه‌برداری و اطلاعات مکانی، دانشکدگان فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 گروه مهندسی سیستم اطلاعات مکانی، دانشکده مهندسی نقشه‌برداری و اطلاعات مکانی، دانشکدگان فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

doi
10.22059/jtcp.2025.384081.670477
چکیده

خزش شهری، به عنوان یکی از الگوهای نامنظم رشد و توسعه شهرها شناخته می­شود. این پدیده، پیامدهای مخربی در زمینه­های اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی به همراه دارد. تحقیق حاضر به بررسی ارتباط رشد مناطق ساخت­و­ساز شده و افزایش جزایر گرمایی به عنوان یکی از پیامدهای پدیده خزش شهری می­پردازد. به این منظور، با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای لندست، نقشه­های دما سطح زمین در هیوستون واقع در ایالات متحده، طی بازه زمانی 2017 تا 2023 تهیه می­گردند. همچنین، نقشه­های پوشش اراضی محدوده مطالعاتی با استفاده از الگوریتم یادگیری ماشین و با دقت %31/94 ایجاد می­شوند. مقادیر آنتروپی شانون نرمال شده 0.9271 برای سال 2017 و 0.9314 برای سال 2023 نشان­دهنده پراکندگی بالا مناطق ساخته شده و افزایش خزش شهری طی این دوره زمانی است. مقایسه نقشه­های پوشش اراضی و دما سطح زمین، افزایش 3.84 درجه سلسیوسی دما در مناطق ساخته شده طی بازه زمانی مورد نظر را نشان می­دهد. اختلاف دما 41/4 درجه سلسیوس مناطق ساخته شده و ساخته نشده مجاور، شدت جزایر گرمایی ایجاد شده بر اثر رشد ساخت­و­ساز را نمایان می­سازد. افزایش چشمگیر دما در اثر رشد ساخت­و­ساز و تاثیر مناطق ساخته شده بر ایجاد جزایر گرمایی شهری، اهمیت مدیریت و برنامه­ریزی صحیح در راستای مقابله با چالش­های خزش شهری و توسعه پایدار را نشان می­دهد.