ارزیابی و رتبهبندی شاخصهای پایداری محیطی فضاهای آموزش عالی (مطالعة موردی: واحدهای دانشگاه فرهنگیان تهران)
نویسندگان
1 گروه هنر، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
2 گروه جامعهشناسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
3 گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
doi
10.22059/jtcp.2025.390372.670496چکیده
تلفیق پایداری و آمایش در آموزش عالی هنوز در گامهای ابتدایی خود مانده و با چالشهای بسیاری روبهروست و بهبود سنجش و ارزیابی مداوم شاخصها و مؤلفههای پایداری دانشگاهی میتواند باعث ایجاد تحول و ثبات در نظام آموزش عالی و کاهش نگرانیهای روزافزون پایداری محیطی مؤسسات آموزش عالی شود. بنابراین هدف پژوهش حاضر ارزیابی و رتبهبندی شاخصهای آمایشی پایداری محیطی واحدهای دانشگاه فرهنگیان تهران بوده است. این پژوهش توصیفی از نوع پیمایشی است. جامعة آماری پژوهش کلیة استادان و خبرگان آشنا با واحدهای دانشگاه فرهنگیان شهر تهران بودند که با روش نمونهگیری تصادفی ساده و با استفاده از فرمول کوکران 52 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای گردآوری اطلاعات از پرسشنامة محققساخته استفاده شد که روایی آن با استفاده از روش محتوایی و روایی سازه مورد تأیید قرار گرفت و پایایی آن با روش آلفای کرونباخ تأیید شد. نتایج نشان داد آمارة تی (612/0) مؤلفة مواد و مصالح پایداری محیطی معنیدار نیست و در حد متوسط است. اما آمارة تی (549/24-) سیستم حملونقل، آمارة تی (768/11-) بهرهگیری از آب، آمارة تی (435/10-) مدیریت زیستمحیطی، و آمارة تی (537/12-) انرژی و اتمسفر در سطح 001/0 منفی و معنیدار است. بنابراین میانگین این متغیرها به طور معنادار پایینتر از میانگین فرضی یعنی 3 است و در سطح نامطلوبی هستند. همچنین نتایج نشان داد وضعیت هیچیک از شاخصهای مربوط به مؤلفههای پایداری محیطی (مدیریت محیط زیست، سیستم حملونقل، مواد و مصالح، بهرهگیری از آب و انرژی و اتمسفر) در وضعیت مطلوب و مساعدی قرار ندارد. بهبود وضعیت پایداری دانشگاه فرهنگیان مستلزم بازنگری اسناد بالادستی، سند چشمانداز دانشگاه فرهنگیان، و اهتمام ورزیدن به شاخصهای آمایش سرزمین در برنامهریزی است.