نقش سغدی‌ها در دیپلماسی ابریشمِ دوران پادشاهی خسرو انوشیروان

نویسندگان

1 کارشناس وزارت امور خارجه

doi
چکیده

با رونق جادة ابریشم در دوران اشکانی و ساسانی، فرمانروایان ایران می‌کوشیدند به عنوان مالکان این راه بازرگانی میان شرق و غرب و در میان دو قدرت دیگر جهان باستان؛ چین و روم، اختیار تجارت ابریشم را در دست گیرند و از این طریق، تا اندازه‌ای از انباشت ثروت در بیزانس جلوگیری کنند. در این میان، مداخلة سغدی‌ها در روند این تجارت در میانة سدة ششم میلادی سبب شد تا تجارت ابریشم به "دیپلماسی ابریشم" تبدیل شود. در دیپلماسی ابریشم، تجارت ابریشم به عنوان عامل اقتصادی، در حاشیة ائتلاف‌های سیاسی ـ نظامی مانند ائتلاف بیزانس- تورکیوت‌ها قرار گرفت که پیامد عملکرد سغدی‌ها در این تجارت بود. در مقاله حاضر با توجه به منابع باستانی و پژوهش‌های نوین، کوشش شده است تا جایگاه و اهمیت تجارت ابریشم که بازرگانان سغدی در میانة سدة ششم میلادی، آن را به دیپلماسی ابریشم تبدیل کردند، در صف آرایی قدرت‌های بزرگ جهان باستان ایران و بیزانس و قدرت نوظهور دیگر یعنی تورکیوت‌ها بررسی شود.