روند استقرار اعراب در کرانههای دریای پارس (مرحلة گذار از ساسانی به عصر اسلامی)
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی دانشگاه ارومیه
doi
چکیده
هم زمان با توسعة قدرت ساسانیان، روند انتقال و مهاجرت اعراب از سرزمین عربستان به عمان به تدریج افزایش یافت. در دوران فترت و ضعف پادشاهان ساسانی که از مرگ شاهپور اول (272 میلادی) تا جلوس شاهپور دوم (310 میلادی)، صورت گرفت، تجاوز اقوام مهاجم از کرانههای جنوبی به سرزمینهای شمالی خلیج فارس آغاز و تشدید شد. از عمدهترین این قبایل، ازد، بنی تمیم، بکر بن وائل، حنظله و بنی تغلب بودند. با پیروزی مسلمانان و فروپاشی امپراتوری ساسانی، وحدت سیاسی و حاکمیت نظامی و اقتصادی ایرانیان بر بخشهای جنوبی و شمالی خلیج فارس و دریای عمان گسست. تشدید روند عربگرایی و مهاجرت قبایل عرب از عربستان و یمن به حدود بحرین و عمان و سپس ایران، نتیجة کوتاه مدت این فرایند بود. هدف از این پژوهش بررسی روند مهاجرت و اسکان قبایل گوناگون عرب در فاصلة سقوط ساسانیان تا آغاز عصر اسلامی است. فرایند مهاجرت عربنژادان به کرانههای جنوبی و جنوب شرقی ایران چگونه صورت گرفت و چه تأثیری بر جوامع محل سکونت آنان نهاد؟ در فرجام، گرچه این مهاجرتها حضور عناصر عربی را در کرانههای خلیج فارس و دریای عمان تقویت کرد، اما سرانجام، این قبایل در سنت و فرهنگ و جامعة ایرانی، جذب و مستحیل شدند.
