انگیزه‌های عضویت در شبکه اجتماعی اینستاگرام

نویسندگان

1 استادیار گروه روانشناسی، جهاد دانشگاهی، تهران، ایران (نویسندۀ مسئول)

2 دانشجوی دکتری روان شناسی، دانشکدۀ روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
10.22083/jccs.2021.230646.3083
چکیده

پژوهش حاضر با هدف شناسایی انگیزه‌های عضویت در شبکۀ اجتماعی اینستاگرام انجام گرفت. رویکرد پژوهش حاضر کیفی و روش پژوهش مردم‌نگاری مجازی بود. برای جمع‌آوری داده‌ها از مصاحبۀ نیمه ­ساختاریافته استفاده شد. با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند نظری، پس از انجام 61 مصاحبه با کاربران صفحۀ شخصی اینستاگرامِ یکی از محققان اشباع نظری حاصل شد. برای تحلیل داده‌ها، از تحلیل مضمونی استفاده شد. یافته‌ها نشان داد که انگیزه‌های اصلی عضویت در اینستاگرام شامل 7 انگیزۀ اصلی: کسب اطلاع، فراغت و سرگرمی، پیوستگی و ارتباط، کنجکاوی، خوداظهارگری، تخلیۀ هیجانی و الگویابی می‌باشد. با توجه به گسترش گرایش به شبکۀ اجتماعی اینستاگرام و تأثیرات این شبکۀ اجتماعی بر جنبه‌های مختلف فرهنگی، اجتماعی و سیاسی در کشور ما و خلأ پژوهشی به‌خصوص در قالب طرح‌های کیفی در زمینۀ شناسایی انگیزه‌های عضویت در این شبکه در کشورمان، پژوهش کیفی حاضر می‌تواند به‌عنوان پژوهشی نو و پیش‌قدم در این حوزه مطرح شود و پژوهشگران را به توجه هرچه بیشتر به این موضوع ترغیب و زمینه را برای بررسی این حوزه در پژوهش‌های آینده فراهم کند. با توجه به نتایج این پژوهش می‌توان گفت افراد با انگیزه‌های متفاوت و مختلفی به دنبال عضویت و استفاده از شبکۀ‌ اجتماعی اینستاگرام هستند. انگیزۀ افراد برای عضویت در شبکۀ اجتماعی اینستاگرام تک‌بعدی نمی‌باشد، بلکه ماهیتی چندبعدی و چندگانه دارد و از فردی به فرد دیگر و از فرهنگی به فرهنگ دیگر می‌تواند متفاوت باشد.