گونه‌شناسی و اولویت‌بندی توانمندی‌های سرزمینی برای توسعة گردشگری در مناطق روستایی استان خوزستان

نویسندگان

1 گروه جغرافیای انسانی، دانشکدة علوم جغرافیایی و برنامه‌ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 گروه جغرافیای انسانی، دانشکدة علوم جغرافیایی و برنامه‌ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 گروه جغرافیای انسانی، دانشکدة علوم جغرافیایی و برنامه‌ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22059/jtcp.2025.391277.670499
چکیده

گردشگری روستایی به عنوان یکی از مهم‌ترین راهبردهای توسعة پایدار نقشی کلیدی در ارتقای وضعیت اقتصادی، اجتماعی، و فرهنگی مناطق روستایی ایفا می‌کند. استان خوزستان، با دارا بودن توانمندی‌های متنوع سرزمینی، ظرفیت بالایی برای توسعة گردشگری روستایی دارد. با این حال، بهره‌برداری بهینه از این توانمندی‌ها مستلزم شناخت و اولویت‌بندی مناسب آن‌هاست. از این رو، مطالعة حاضر به گونه‌شناسی و اولویت‌بندی توانمندی‌های سرزمینی برای توسعة گردشگری در مناطق روستایی استان خوزستان پرداخته است. به اقتضای هدف پژوهش، یک مجموعة ۳۵ نفره مرکب از کارشناسان هفت سازمان استان خوزستان جهت پاسخ‌گویی به سؤالات پرسشنامه مد نظر قرار گرفت. به منظور شناخت اقسام توانمندی‌های سرزمینی مناسب برای توسعة گردشگری در مناطق روستایی استان، نتایج ضرایب نهایی شاخص‌ها حاصل از میانگین امتیازات روش‌های وزن‌دهی تصمیم‌گیری چندشاخصه نشان داد که شاخص‌های توانمندی‌های طبیعی و کشاورزی و صنایع دستی با دریافت امتیازات بین 26/0 تا 24/0 بیشترین ضرایب را به دست آوردند. همچنین، برای تعیین سطح شهرستان‌های استان بر مبنای توانمندی‌های سرزمینی مرتبط با توسعة گردشگری روستایی نتایج تکنیک‌های تصمیم‌گیری چندشاخصه و روش تجمیع نشان داد که شهرستان‌های دزفول و اهواز و اندیمشک با دریافت امتیازات بین ۰۰/۰ تا ۰۰/۲ بهترین رتبه‌ها را کسب کردند. افزون بر این، تحلیل نتایج حاصل از نقشة نهایی توانمندی‌های سرزمینی مرتبط با توسعة گردشگری روستایی در استان با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی نشان می‌دهد سهم طبقات زیاد و متوسط و کم از کل استان به ترتیب ۳/۳۳ درصد یا 10 شهرستان، ۳/۲۳ درصد یا 7 شهرستان، و ۳/۴۳ درصد یا 13 شهرستان است. این بدان معناست که نزدیک به نیمی از استان در وضعیت نامطلوب به لحاظ برخورداری از این نوع توانمندی‌ها قرار دارد.