فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

استفادة غیر منطقی انسان از سرزمین در بسیاری از نقاط دنیا منجر به نابودی پتانسیل‌های طبیعی و منابع موجود ‏شده ‏است. ‏ارزیابی توان بالقوه و تخصیص کاربری‌های متناسب با توان سرزمین روشی است که می‌تواند میان توان ‏طبیعی محیط، ‏توسعة کاربری‌ها، و همچنین فعالیت‌های انسان در فضا یک رابطة منطقی و سازگاری ‏پایدار برقرار کند. در این زمینه، در ‏مطالعة حاضر به ‏ارزیابی توان اکولوژیک و تعادل‌سنجی توسعة کلان‌کاربری‌، از جمله توسعة شهری و روستایی و توسعة صنعتی ‏و توسعة ‏کشاورزی آبی، در جزیرة قشم مبتنی بر معیارهای اکولوژیک و شاخص‌های فضایی بر اساس سوابق مطالعاتی موجود ‏‏پرداخته ‏شد. ‏سپس، ضمن تدوین مدل حرفی برای کاربری‌ها، شاخص‌های مکانی در قالب ‏مدل‌های ریاضی با منطق جبر ‏بولین تلفیق و ‏لایه‌های هر شاخص در ‏محیط سامانة ‏‏اطلاعات جغرافیایی (‏GIS‏)‏ ‏نقشه‌سازی و تلفیق شد. ‏مطابق نتایج ‏‏49/17473‏ هکتار از ‏سطح جزیره دارای توان اکولوژیک برای توسعة شهری، ‏25/34736‏ هکتار دارای توان برای توسعة روستایی، ‏‏93/30089‏ هکتار دارای توان برای توسعة صنعتی، و 56/957‏ هکتار دارای توان برای توسعة کشاورزی آبی است. از نظر تعادل‌سنجی نیز منطقه دارای ‏‏‏‏49/17473 هکتار توسعة ممکن شهری، 64/650 ‏هکتار و 51/34709 هکتار توسعة متعادل و توسعة ممکن روستایی، ‏‏55/2251 هکتار و 2389 هکتار توسعة متعادل و ممکن صنعتی، و 56/957 هکتار ‏‏توسعة متعادل کشاورزی آبی است. نتایج ‏ارزیابی توان اکولوژیک در جزیرة قشم می‌تواند به عنوان بستری برای ‏توسعة متعادل ‏کاربری‌ها و ابزاری برای شناسایی ‏بی‌تعادلی‌های موجود به سنجش ظرفیت‌ها و محدودیت‌های اکولوژیک ‏منطقه برای ‏توسعة کلان‌کاربری‌ها، امکان بهره‌برداری ‏چندگانه از ظرفیت‌های قابل برنامه‌ریزی، شناسایی ملاحظات ‏مخاطرات طبیعی ‏و حساسیت محیط در توسعة کاربری‌ها در ‏محدودة مورد مطالعه کمک کند.‏