فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

از آنجا که خدمات و امکانات درمانی نیاز ضروری جامعه برای رسیدن به سطح بالای سلامت است توزیع نابرابر آن در سطح شهر یا شهرستان منجر به عقب‏ماندگی درمانی، تهدید بهداشت و سلامت جامعه، و همچنین فوت تعدادی زیادی از شهروندان می‏شود. بنابراین دسترسی و توزیع عادلانة این خدمات دارای اهمیت است. پژوهش حاضر به بررسی توزیع خدمات بهداشتی و درمانی در سطح شهرستان‏های استان قزوین و علت‏یابی تفاوت آن‏ها می‏پردازد. تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت و روش توصیفی و تحلیلی است. اطلاعات مورد نیاز از طریق مطالعات کتابخانه‏ای (کتب، مقالات، اینترنت، و...) و اسنادی (سالنامة آماری استان قزوین 1398) گردآوری شده است. تجزیه و تحلیل اطلاعات از طریق مدل‏های تصمیم‏گیری آنتروپی شانون و MABAC (ماباک) جهت وزن‏دهی به شاخص‏ها و رتبه‏بندی شهرستان‏های استان قزوین انجام شد و همچنین برای نمایش نتایج مدل ماباک از نمودار عنکبوتی و نقشه‏های توزیع فضایی (هات اسپات، کریجینگ، تحلیل خوشه‏ای) استفاده شد و در ادامه علت تفاوت بین شهرستان‏های استان قزوین در زمینۀ خدمات بهداشتی و درمانی بیان شد. نتایج حاصل از مدل تصمیم‏گیری ماباک حاکی از آن است که از نظر خدمات بهداشتی و درمانی شهرستان قزوین با مقدار 92/3- در رتبة اول، آبیک با 07/4- در رتبة دوم، تاکستان با 08/4- در رتبة سوم، بوئین‌زهرا با 10/4- در رتبة چهارم، آوج با مقدار 11/4- در رتبة پنجم، و نهایتاً شهرستان البرز با مقدار 16/4- در رتبة آخر قرار گرفته است؛ یعنی شهرستان قزوین دارای بهترین وضعیت و البرز دارای بدترین وضعیت است. نتایج تحلیل خوشه‏ای حاکی از آن است که شهرستان‏های استان قزوین از نظر برخورداری از خدمات بهداشتی و درمانی با شاخص موران 539/-، اسکولار 166/1-، و ارزش 243/- در وضعیت تصادفی است که این خدمات به ‏صورت تصادفی و غیر خوشه‏ای در سطح شهرستان‏‏های استان قزوین توزیع شده‏اند. در زمینۀ علت تفاوت بین شهرستان‏های استان قزوین می‏توان به مهاجرت و افزایش جمعیت‌‌ـ کمبود زیرساخت‏ها، فرسودگی زیرساخت‏هاـ کمبود نیروی متخصص و کمبود بودجه و اعتبارات اشاره کرد. بنابراین نیاز به نگاه مسئولان و برنامه‏ریزی‏های اقتصادی و زیرساختی جهت بهبود اوضاع این شهرستان‏ها احساس می‌شود. زیرا بی‏توجهی به تهدید سلامت مردم می‏انجامد.