پساانسانگرایی، سایبورگ، و حافظه دیجیتال ایرانی

نویسندگان

1 موسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی

doi
چکیده

پساانسانگرایی ازجمله رویکردهای هستی‌شناسی و معرفت‌شناسی نسبت به وضعیت اکنون است که درشدت بالایی با تکنولوژی آمیخته‌شده است. پساانسانگرایی تعریفی از ماهیت اجتماع می‌دهد که انسان نه در مرکز تغییرات بلکه نیرویی در میان نیروهای دیگر است. شبکه‌ای از نیروها تشکیل مجموعه‌ای در مفهوم هموندگان می‌دهند که با یکدیگر ترکیب و آمیخته‌شده‌اند و ماهیت هستی را در حال تغییر و فرایند شدن قرار می‌دهند. ازاین‌رو، هدف مقالۀ حاضر پرداختن به چرخش پساانسانگرایی در پیوند با وضعیت دیجیتال به‌مثابه شدت هرچه بیشتر ترکیب انسان با ماشین است که از پی آن به مقولۀ حافظۀ دیجیتالی می‌پردازد. تولید مفاهیمی که بتواند امکان تفکر دربارۀ فهم وضعیت موجود را به وجود آورد از ضرورت‌های تحلیلی و پژوهشی دربارۀ مطالعات دیجیتال و زندگی اجتماعی در ایران است، زیرا ادبیات پژوهشی و ترجمه‌ای ایران از این نظر در کمبود و فقر به سر می‌برد. از سوی دیگر، ما سه رخداد اجتماعی قرارداد 25 ساله با چین، شیوع ویروس کووید 19، و ممنوعیت ورود واکسن فایزر به ایران را در قالب نمونۀ تحلیل درآوردیم تا نمونه‌ای از بررسی را بر وضعیت بزنگاه‌های اجتماعی در جامعۀ دیجیتالیزه شدۀ ایران رقم بزنیم. درنتیجه، پساانسانگرایی چرخشی ماهیتی در وضعیت فهم تاریخی جهان هستی و اجتماع است که ضرورت پرداخت به آن امکان تبیین شرایطی را فراهم می‌آورد که آغشته به تکنولوژی دیجیتال، هوش مصنوعی، رسانه‌های نوین، و پیوندهای گسترده تکثری از نیروهاست و آنگاه فرصت‌های تحلیلی متفاوتی را برای تفسیر جامعۀ ایران ایجاد می‌کند.