فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

حوزۀ ارتباطات سلامت، یکی از حوزه­‌های در حال رشد است که مفاهیم سلامت را به ارتباطات پیوند می‌‏دهد. یکی از بخش­‌های مهم این حوزه، رابطۀ پزشک و بیمار است. موضوع اصلی این مقاله، بررسی رابطۀ پزشک و بیمار در بستر ارتباطات فرهنگی است. با توجه ‌به ­الگوهای ارتباطی مختلف که در رابطۀ پزشک و بیمار حاکم‌اند، پیش‌بینی می‌شود الگوی ارتباطی حاکم در نظام درمانی، الگوی پدرسالارانه یا والدینی باشد. در این تحقیق که به روش مصاحبۀ کیفی انجام شده و داده‌­ها با استفاده از نرم‌افزار مکس کیودا تحلیل شده­اند، برای رسیدن به هدف تحقیق، با 15 بیمار که دارای قومیت‌ها و گویش‌های متفاوت بودند و همچنین 10 پزشک و اینترن و رزیدنت که در سال 1398 تجربۀ کار را در بیمارستان­‌های دولتی شهر تهران داشتند، مصاحبه‌ انجام شد و نتایج آن در سه مرحله کدگذاری و تحلیل شدند. در هر دو گروه، 3 دسته کد فراگیر شامل اختلالات ارتباطی اطلاعاتی، اقتدار پزشک و اختلال در ارتباطات میان­ فرهنگی به­ دست آمد. با توجه ‌به تحلیل و بررسی یافته­ های تحقیق، این نتیجه حاصل شد که اختلال ارتباطی در رابطۀ پزشک و بیمار به‌طورعام وجود دارد و مسئلۀ تفاوت فرهنگی، تنها یکی از عوامل تشدیدکنندۀ اختلال ارتباطی میان پزشک و بیمار و در حاشیۀ این ارتباط است. همچنین این نتیجه حاصل شد که نظام درمانی درحال‌ حاضر درزمینۀ مهارت­‌های ارتباطی، ضعف‌های زیادی دارد و الگوی ارتباطی پدرسالارانه بر آن حاکم است و خلأ آموزش دانشگاهیِ مهارت­‌های ارتباطی به جامعۀ پزشکی و همچنین جامعۀ بیماران، مهم‏ترین عامل این ضعف است. با توجه ‌به تحلیل مصاحبه­‌های پزشکان، می‌توانیم پیش‌بینی کنیم با ورود نسل جدید و جوان به جامعۀ پزشکی، الگوی ارتباطی پدرسالارانه، به الگوهای مشارکتی و هدایتی تغییر شکل دهند و شاهد خلأهای ارتباطی کمتری در محیط درمان باشیم.