بیمه عمر مانده بدهکار: ابزاری نوین برای توثیق مطالبات

نویسندگان

1 استادیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد معارف اسلامی و حقوق، دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، تهران، ایران.

3 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.30497/law.2020.2768
چکیده

ناکارآمدی نظام توثیق اموال در کشور ما باعث شده است نویسندگان حقوقی به معرفی راهکارهای جایگزین توثیق اموال بپردازند تا از این طریق نارسایی‌های نظام حاکم بر رهن تا اندازه‌ای جبران شود. یکی از این روش‌ها که البته هنوز در کشور ما رواج فراوانی ندارد، استفاده از نهاد بیمه عمر مانده بدهکار است. این نهاد در قوانین فعلی آورده نشده و شرایط و احکام آن نیز مشخص نگردیده است؛ لذا شناخت این نهاد و تبیین شرایط و احکام آن می‌تواند به رواج بیشترش کمک نماید. نهاد بیمه عمر مانده بدهکار در واقع حدّ فاصل بیمه‌های اشخاص و بیمه‌های اموال است و خصوصیاتی از هر دو نهاد را در خود دارد؛ لیکن دارای ویژگی‌های خاصی است که آن را از بیمه‌های زندگی متمایز و به بیمه‌های اموال نزدیک می‌کند. در این بیمه، خطر عدم پرداخت وام به بیمه‌گر منتقل می‌شود و در مقابل، وام‌دهنده به‌عنوان ذی‌نفع بیمه تعیین می‌گردد. در این نهاد برخلاف سایر بیمه‌های زندگی، سرمایه روندی نزولی دارد و تابعی از مانده بدهکاری اعتبارگیرنده است؛ پرداخت حق بیمه اجباری بوده و ذی‌نفع پس از تعیین قابل عزل نیست. با توجه به کارآیی این نهاد در پوشش ریسک عدم بازپرداخت تسهیلات و مطلوبیت آن برای متقاضیان اخذ تسهیلات، ضروری است قوانین ناظر بر حوزه وثایق بانکی و قراردادهای اعطای تسهیلات در جهت رواج بیشتر این نهاد اصلاح گردند.