فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جزیرة گرمایی شهری مشهودترین نمود تغییر اقلیم در شهرهاست که امروزه علاقة تحقیقاتی فراوانی را به خود جلب کرده است. به‌رغم اهمیت بالای جزایر حرارتی شهری و حجم گسترده‌ای از مطالعات انجام‌شده در این زمینه، این موضوع به صورت سیستماتیک در پژوهش‌های داخلی تحلیل نشده است. پژوهش حاضر با هدف فراتحلیل مطالعات پیشین در حوزة جزایر گرمایی شهری تدوین شد و با تمرکز بر مطالعات داخلی، ضمن بررسی روند مطالعات، قصد داشت ماهیت آن‌ها را به لحاظ ابعاد مختلف واکاوی و شکاف‌های تحقیقاتی را استخراج کند. جامعة آماری پژوهش‌ شامل نشریات معتبر داخلی و مقالات نمایه‌شده در پایگاه‌‌های اطلاعاتی مگیران، نورمگز، و جهاد دانشگاهی است که در مجموع 213 مطالعه را در بر می‌گیرد. یافته‌های تحقیق حاکی از روند صعودی مطالعات است که به مرور بر ابعاد و گستردگی آن‌ها افزوده شده است. تاکنون، جزایر حرارتی شهری در بیش از 40 شهر کشور مطالعه شده که عمده‌ترین آن‌ها در شهرهای تهران (33%) و اصفهان (25/8%) و مشهد (28//7%) بوده است. این مطالعات در بیش از 88 نشریة داخلی به چاپ رسیده‌اند که جغرافیدانان و اقلیم‌شناسان بیشترین نقش را در تدوین آن‌ها داشته‌اند. حدود 90 درصد مطالعات از نوع کاربردی بوده و با رویکرد کمی به نگارش درآمده‌اند. در گردآوری داده‌ها نیز تصاویر ماهواره‌ای و داده‌های هواشناسی بیش از دیگر روش‌ها کاربرد داشته است. پژوهش حاضر چهار حیطة موضوعی اصلی در این زمینه را شناسایی کرد که «اندازه‌گیری جزایر گرمایی شهری و تأثیر عوامل مختلف بر آن» در مطالعات غالب بوده است. در نهایت، مطالعة حاضر شکاف‌های موجود در موضوع جزایر گرمایی شهری را استخراج کرد. یادآور می‌شود تاکنون دانش معقولی در زمینة سنجش جزایر گرمایی شهری تولید شده است؛ لیکن، کافی نبوده و مطالعات آینده باید به سمت ارائة راهکارها و استراتژی‌های کاهش و انطباق و در نتیجه افزایش تاب‌آوری اقلیمی شهرها در برابر این پدیده حرکت کنند.