ارزیابی کیفیت پاسخ عصبی با توجه به ناحیه تعادلپذیر و زمان واکنش
نویسندگان
1 آزمایشگاه بیومکانیک و سیستمهای حرکتی، دانشکده مهندسی مکانیک، دانشگاه یزد، یزد، ایران
2 آزمایشگاه بیومکانیک و سیستمهای حرکتی، دانشکده مهندسی مکانیک، دانشگاه یزد، یزد، ایران
doi
10.22060/mej.2025.24405.7865چکیده
حفظ تعادل ایستاده به دلیل ناپایداری دینامیکی بدن انسان، بهویژه در افراد مسن، چالشی اساسی است که با افزایش سن و ضعف سیستم عصبی، خطر زمین خوردن و آسیبهای مرتبط را افزایش میدهد. این پژوهش کیفیت پاسخ عصبی در کنترل تعادل را با بررسی ناحیه تعادلپذیر و زمان واکنش ارزیابی کرده است. با استفاده از مدل آونگ معکوس یگانه در صفحه سجیتال، ناحیه تعادلپذیر مکانیکی، تجربی و واقعی برای 7 فرد جوان سالم (میانگین سنی 24 سال، 4 زن و 3 مرد) محاسبه شد. آزمایشهای زمان واکنش (دیداری، شنیداری و لمسی) با استفاده از LED، بازر و پیزوالکتریک و آزمایش خروج از تعادل با ضربه ناگهانی به محدوده مرکز جرم انجام گرفت. دادههای آزمایش خروج از تعادل، با صفحه نیرو (600 هرتز) و دوربین (125 هرتز) ثبت شدند. نتایج نشان داد که زمان واکنش شنیداری (144-186 میلیثانیه) کوتاهتر از زمان واکنش دیداری (188-260 میلیثانیه) و لمسی (153-238 میلیثانیه) است. نسبت ناحیه تعادلپذیر تجربی به مکانیکی بین 41 تا 74 درصد و نسبت ناحیه واقعی به مکانیکی بین 42 تا 91 درصد متغیر بود. مدل دینامیکی با دادههای تجربی اعتبارسنجی شد و نشان داد که تأخیر زمانی، ناحیه تعادلپذیر را بهطور قابل توجهی کاهش میدهد و و مردان نسبت به زنان پاسخ سریعتری دارند (حدود 10 میلیثانیه). این یافتهها در طراحی برنامههای توانبخشی، بهبود عملکرد ورزشی و تشخیص زود هنگام اختلالات عصبی کاربرد دارند.