شناسایی عوامل آمایشی مؤثر بر مکان‌یابی واحدهای دانشگاه (مورد مطالعه: دانشگاه جامع فرهنگیان)

نویسندگان

1 گروه مدیریت آموزشی، پردیس فارابی، دانشکدة مدیریت و حسابداری، دانشگاه تهران، قم، ایران

2 گروه معماری، دانشکدۀ انقلاب اسلامی، دانشگاه فنی و حرفه‌ای، تهران، ایران

3 استادیار، گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

doi
10.22059/jtcp.2025.389995.670494
چکیده

با توجه به تبدیل شدن آمایش سرزمین به یک راه‎حل بی‎همتا جهت توسعة پایدار در عصر جدید، یکی از پیچیده‎ترین و مهم‎ترین موارد کاربرد آن مکان‌یابی فضاهای با کاربری آموزشی و دانشگاهی است که نیازمند توجه دقیق و بررسی جامع در ابعاد و نوع فضای مورد نیاز است. با توجه به نیاز نظام آموزشی به تربیت معلم،  تعیین و توزیع بهینة واحدهای دانشگاه فرهنگیان از اهمیت زیادی برخوردار است. بنابراین هدف پژوهش حاضر شناسایی عوامل آمایشی مؤثر بر مکان‌یابی واحدهای دانشگاه در دانشگاه جامع فرهنگیان است. در این پژوهش کمی و کاربردی از روش توصیفی از نوع تحلیل عاملی اکتشافی استفاده شد. جامعة آماری پژوهش کلیة استادان عضو هیئت‌علمی دانشگاه صاحب‎نظر در زمینة موضوع و آشنا با دانشگاه فرهنگیان در سراسر کشور بودند که با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده و با استفاده از جدول مورگان 72 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. جهت گردآوری داده‌ها از پرسشنامة محقق‌ساخته استفاده شد که روایی آن با استفاده از روش محتوایی و روایی سازه مورد تأیید قرار گرفت و پایایی آن با روش آلفای کرونباخ تأیید شد. نتایج نشان داد عوامل آمایشی مؤثر بر مکان‌یابی واحدهای دانشگاه فرهنگیان عبارت‌اند از عوامل محیطی (6 شاخص)، دسترسی (8 شاخص)، امکانات (5 شاخص)، طبیعی (5 شاخص)، فرهنگی و اجتماعی (5 شاخص)، و عامل اقتصادی (4 شاخص). مکان‌یابی فضاهای آموزشی به دلیل اهمیت مجاورت با کاربری‎های متجانس و عدم مجاورت با کاربری‎های نامتجانس باید با دقت فراوان انجام شود و همچنین توجه به همة شرایط محیطی، طبیعی، جغرافیایی، اجتماعی، و همة ظرفیت‎ها و توانمند‎ی‎های ذاتی و اکتسابی یک مکان ضرورت دارد.