سنجش تأثیرپذیری شهر از نماگرهای شهر هوشمند (مطالعۀ موردی: شهر زنجان)

نویسندگان

1 دانشیار جغرافیا و برنامه ‏ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 دانشیار جغرافیا و برنامه ‏ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 دانشیار جغرافیا و برنامه ‏ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

4 دانش ‏آموختة دورة دکتری جغرافیا و برنامه ‏ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

doi
10.22059/jhgr.2020.287972.1008000
چکیده

به دنبال تجدید ساختار اقتصادی و اجتماعی جهانی، تحولی در مفهوم توسعة شهری و پارادایم‏های آن به‏وجود آمده است؛ از آن جمله شهر هوشمند پارادایمی برای توسعة شهرها در جامعة اطلاعاتی است. شهرهای هوشمند،به‏عنوان آیندة شهرهای انسانی، شهری فعال در زمینة فناوری، انعطاف‏پذیری، پایداری، خلاقیت،و قابل زندگی در جهان پیش‏بینی‏ شده‏اند و در حال تبدیل‏شدن به بخشی از چشم‏انداز دولت‏های ملی‏اند، زیرا با هدف افزایش کیفیت زندگی شهروندان ظهور یافته‏اند. این پژوهش با هدف تدقیق، بومی‏سازی و اولویت‏بندی، و همچنین سنجش اثر معیارهای شهر هوشمند در شهر زنجان انجام شده است. جامعة آماری تحقیق کارشناسان آشنا با مفاهیم شهر هوشمند در شهر زنجان است و ابزار جمع‏آوری داده‏ها پرسش‏نامه و مصاحبه است. تحلیل در دو بخش انجام یافته است: بخش اول توسط آزمون‏های آماری Spssانجام گرفته است و بخش دوم توسط نرم‏افزار میک‏مک. نتایج نشان داد معیارهای زیرساخت‏ فناوری، خدمات عمومی- اجتماعی، و دسترسی به ترتیب با وزن‏های 01657/0، 01636/0، و 01619/0 در اولویت‏های اول تا سوم برای هوشمندی شهر قرار دارند. همچنین، نتایج تحلیل اثرهای متقابل معیارها نشان‏دهندة پراکنش نامنظم معیارها در پلان تأثیرگذاری و تأثیر‏پذیری است. تحلیل نشان داد که متغیرها در بخش تأثیرگذاری و تأثیرپذیری متوسط دارای تراکم زیادی است و سیستم مورد مطالعه دارای ناپایداری است. در نهایت، شش معیار راهبردی، کلیدی، و استراتژیک سیستم شناسایی شدند که برای هوشمندی شهر زنجان بسیار مهم‏اند؛ این معیارها عبارت‏اند از 1. زیرساخت‏های فناوری؛ 2. توانمندی و صلاحیت شهروندان؛ 3. حکمروایی شفاف؛ 4. مشارکت شهروندان؛ 5. امکانات فرهنگی؛ 6. جاذبه‏های گردشگری.