سنجش تأثیرپذیری شهر از نماگرهای شهر هوشمند (مطالعۀ موردی: شهر زنجان)
نویسندگان
1 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
3 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
4 دانش آموختة دورة دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
doi
10.22059/jhgr.2020.287972.1008000چکیده
به دنبال تجدید ساختار اقتصادی و اجتماعی جهانی، تحولی در مفهوم توسعة شهری و پارادایمهای آن بهوجود آمده است؛ از آن جمله شهر هوشمند پارادایمی برای توسعة شهرها در جامعة اطلاعاتی است. شهرهای هوشمند،بهعنوان آیندة شهرهای انسانی، شهری فعال در زمینة فناوری، انعطافپذیری، پایداری، خلاقیت،و قابل زندگی در جهان پیشبینی شدهاند و در حال تبدیلشدن به بخشی از چشمانداز دولتهای ملیاند، زیرا با هدف افزایش کیفیت زندگی شهروندان ظهور یافتهاند. این پژوهش با هدف تدقیق، بومیسازی و اولویتبندی، و همچنین سنجش اثر معیارهای شهر هوشمند در شهر زنجان انجام شده است. جامعة آماری تحقیق کارشناسان آشنا با مفاهیم شهر هوشمند در شهر زنجان است و ابزار جمعآوری دادهها پرسشنامه و مصاحبه است. تحلیل در دو بخش انجام یافته است: بخش اول توسط آزمونهای آماری Spssانجام گرفته است و بخش دوم توسط نرمافزار میکمک. نتایج نشان داد معیارهای زیرساخت فناوری، خدمات عمومی- اجتماعی، و دسترسی به ترتیب با وزنهای 01657/0، 01636/0، و 01619/0 در اولویتهای اول تا سوم برای هوشمندی شهر قرار دارند. همچنین، نتایج تحلیل اثرهای متقابل معیارها نشاندهندة پراکنش نامنظم معیارها در پلان تأثیرگذاری و تأثیرپذیری است. تحلیل نشان داد که متغیرها در بخش تأثیرگذاری و تأثیرپذیری متوسط دارای تراکم زیادی است و سیستم مورد مطالعه دارای ناپایداری است. در نهایت، شش معیار راهبردی، کلیدی، و استراتژیک سیستم شناسایی شدند که برای هوشمندی شهر زنجان بسیار مهماند؛ این معیارها عبارتاند از 1. زیرساختهای فناوری؛ 2. توانمندی و صلاحیت شهروندان؛ 3. حکمروایی شفاف؛ 4. مشارکت شهروندان؛ 5. امکانات فرهنگی؛ 6. جاذبههای گردشگری.