بررسی ساختار ادب غنایی از دیدگاه زبانشناسی با تکیه بر نظریّة «نقشهای زبانی یاکوبسن»
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری دانشگاه علاّمه طباطبائی، تهران
2 دانشیار دانشگاه علاّمه طباطبائی، تهران
3 استاد زبانشناسی دانشگاه علاّمه طباطبائی، تهران
doi
10.22054/ltr.2016.6840چکیده
ادب غنایی یکی از گستردهترین انواع ادبی است که هدف آن گزارش و بیان احساسات گوینده و در کنار آن، لذّت بخشیدن به مخاطب است. گویندة ادب غنایی میتواند از روشهای مختلفی برای بیان «پیام غنایی» خود استفاده کند. آنچه در مقالة حاضر مطرح میشود، ارائة ابزارهایی برای طبقهبندی و تمایز ادب غنایی از دیگر انواع ادبی است. جامعیّت این ابزارها سبب کاربرد گستردة آنها شده است، به گونهای که میتوان آنها را در طبقهبندی دیگر انواع و گونههای ادبی نیز به کار برد. در این مقاله، با تکیه بر نظریّة یاکوبسن، دو روش برای بیان «پیام غنایی» ذکر شده است: 1ـ روش مستقیم «فرستندهمدار». 2ـ روش «غیرمستقیم فرستندهمدار». بر اساس دو روش مذکور، در روند برقراری ارتباط، از یک سو، میتوان مخاطبی را مدّ نظر قرار داد و از سوی دیگر، میتوان آن را نادیده گرفت. نتایج حاصل از پژوهش، بیانگر آن است که با استفاده از نظریّة «نقشهای زبانی یاکوبسن» و ارائة ابزار «گویندهمدار» و «گیرندهمدار» بودن پیام و متن، میتوان آثار غنایی را سبکشناسی کرد و بر اساس وجوه اشتراک حاصل از آثار، متون غنایی را از متون حماسی و تعلیمی جدا نمود و در یک طبقه قرار داد.
