بازنگری در تعریف نظریه با رویکرد کتاب‌شناختی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.22054/jks.2019.45048.1242
چکیده

برای نظریه تعاریف گوناگونی در متون ارائه شده است که با رویکرد کتاب­شناختی و تحلیل محتوا قابل‌دسترسی هستند. این گوناگونی در کلیدواژه­ هایی که در تعاریف وجود دارند قابل‌مشاهده است. در این مقاله تعاریف موجود از نظریه در متون استخراج و با استفاده از روش تحلیل محتوای آن تعاریف، واژگان اصلی و مترادف­ و بسامد هرکدام محاسبه شد. تحلیل محتوای 125 تعریف منجر به شناسایی 9 واژه­ی اصلی و 67 واژه­ی مترادف شد. واژگان اصلی یافت شده در این تحلیل محتوا عبارت‌اند از: مفهوم، تبیین، رابطه، پدیده، مجموعه، فرضیه، نظام­ مند، پیش ­بینی و روش. درنهایت، با رویکرد کتاب­شناختی تعریف بازنگری شده ­ای از نظریه ارائه شد که نمایانگر مفهوم آن و واژگان اصلی دربرگیرنده­ ی این مفهوم در متون است. به‌طورکلی در تعریفی که در این پژوهش از نظریه ارائه شده است به رویکرد کتابشناختی و تجربی­ گرایانه توجه شده است و به وجوه توصیف، تبیین، پیش ­بینی و کنترل به‌صورت فرایندی و در یک حالت سطح ­بندی در تعریف نظریه با استفاده از واژگان کلیدی توجه شده است.

کلیدواژه‌ها