تحلیل جامعه شناختی تمایلات باروری و تعلقات مذهبی در ایران
نویسندگان
1 دانشیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه مازندران، بابلسر و محقق افتخاری دانشگاه وایکاتو نیوزیلند و دانشگاه غرب سیدنی استرالیا
doi
10.22083/jccs.2020.174923.2753چکیده
این مقاله، یکی از مهمترین مباحث جمعیتشناختی یعنی مناسبات بین تمایلات باروری و تعلقات مذهبی را بر پایه رویکردی جامعهشناختی کانون اصلی توجه قرار داده و تلاش کردهایم شواهد پژوهشی برای شناخت بهتر برخی از مهمترین الگوها و تعیینکنندههای مرتبط با آن را ارائه نمائیم. آیا تمایلات باروری افراد تابعی از تعلقات مذهبی آنان است؟ شرایط و ویژگیهای اقتصادی ـ اجتماعی گوناگون تا چه حد میتوانند تأثیرات تعلقات مذهبی بر روی تمایلات باروری را تحتالشعاع قرار دهند؟ به عبارت دقیقتر، آیا تعلقات مذهبی نقش مهمتری در تمایلات باروری ایفاء میکنند یا ویژگیهای اقتصادی ـ اجتماعی تأثیرات تعیینکنندهتری در تمایلات باروری دارند؟ درمجموع، نتایج این پژوهش را میتوان بهعنوان شواهد پژوهشی جدید در راستای تأیید نظریه جمعیتشناسان برجستهای همچون وستوف و جونز (1979) و کافمن و اسکایربک (2012) تلقی و تبیین کرد، بدینمعنا که در دوران معاصر هرچه جوامع بیشتر مدرن میشوند، تأثیر و نفوذ تعلقات مذهبی در تمایلات باروری بهتدریج کمتر و ضعیفتر میشود. نتایج این تحقیق نشان داد اگرچه تفاوتهایی در تمایلات باروری گروههای مذهبی دیده میشود، اما ویژگیهای اقتصادی ـ اجتماعی نیز صرفنظر از تعلقات مذهبی آنان، نقش بسیار تعیینکنندهای در تمایلات باروری افراد ایفاء میکند. بر همین اساس، موفقیت پایدار و فراگیر برنامهریزیها و سیاستگذاریهای معطوف به خانواده و فرزندآوری، صرفنظر از تعلقات مذهبی آنان، نیازمند گسترش هرچه بیشتر سطح توسعه و بهبود شرایط اقتصادی -اجتماعی میان همه افراد در سطح کل جامعه است.
