فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از روش­های بلاگردانی که به­منظور دفعِ شر از گذشته تا به امروز معمول بوده، آئین قربانی کردن است. این آئین، یکی از جلوه­های پرستش است و برای معتقدان آن، عملی مذهبی و عقیدتی به‌شمار می‌رود. این پژوهش که از نوع مطالعات کیفی است، می­کوشد با رویکرد پدیدارشنـاسی به­ بررسـی آئین ­قربانی کردن در فرهنگ ­­عامـۀ شهرستـان­ ایـوان بپردازد. روش نمونه­گیری، گلوله­برفی است که با استفاده از مصاحبۀ نیمه ساختاریافته، باورهای مربوط به آئین قربانی کردن را میان 18 نفر از افراد کهنسالِ شهرستان ایوان و شش روستای آن، بررسی می‌کند. نتایج پژوهش که طی هشت ماه انجام گرفت، نشان می‌دهد آئین قربانی کردن در فرهنگ عامۀ ایوان در پنج بخش، قابل بررسی است و اغلب با هدف بلاگردانی و دفع نحوست انجام می­شود. نکتۀ مهم اینکه، به­علتِ عدم توانایی مالی در جامعۀ سنّتی، بیش­ترِ قربانی­ها به­صورت غیرخونی انجام می­شود؛ مگر در جشن­ها و واقعه­های مهمی چون تولد، ازدواج، عزا، بیماری­های دشوار و سفرهای زیارتی که قربانی­های خونی پیشکش می­شود؛ زیرا مردم در چنین مواردی معتقدند تا خونی ریخته نشود، آن بلا، دفع نمی­شود. در مورد سِیرِ تعدیل قربانی کردن نیز می­توان گفت: ابتدا قربانی، بیش­تر به‌صورت خونی رایج بوده و به­تدریج، قربانی­های حیوانی با قربانی­های غیرخونی مانند پول، اهداء انواع خوراکی‏ها چون آش و میوه­جات و دعا و نیایش جایگزین شده است؛ برای مثال، نذر گیسووان با اهداء پول، جواهرات و استغفار تعدیل یافته که از مهم­ترین عوامل این امر، می­‌توان به گسترش آگاهی و کم­اهمیّت شدن عقاید خرافی و اهمیّت حیواناتی چون گاو و گوسفند در زندگی و فعالیت کشاورزی اشاره کرد.