مکان‌یابی کاربری‏ های اداری شهری با رویکرد پدافند غیرعامل (مطالعة موردی: شهر اصفهان)

نویسندگان

1 گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22059/jtcp.2023.361660.670398
چکیده

در کشورهای در حال توسعه همچون ایران که زیرساخت‌های اداری شهری با چالش­هایی روبرو می­باشد، ضرورت توجه به پدافند غیرعامل شهری برای کاهش حجم خسارات بیشتر مورد توجه است. تحقیق حاضر در زمرة تحقیقات کاربردی با روش توصیفی‌ـ تحلیلی و درصدد مکان‌یابی و طراحی سایت‏های اداری در شهر اصفهان است. جهت گردآوری اطلاعات از روش‏های اسنادی و پرسش‏نامه استفاده شد. بدین منظور 18 شاخص مکان‌یابی کاربری‏های اداری شهری در قالب چهار معیار کلی (جمعیتی، عملکردی، کالبدی، سازه‏ای) انتخاب و با بهره‏گیری از مدل فرایند تحلیل شبکه‏ای (ANP) ضریب اهمیت معیارها و زیرمعیارها مشخص شد. سپس ضرایبِ به‌دست‌آمده در محیط سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) در لایه‏های اطلاعاتی تأثیر داده شد و با هم‌پوشانی آن‌ها پهنه‏های مستعد جهت ساخت کاربری‏های اداری شناسایی شد. پس از آن، هر یک از کاربری‏های هجده‌گانه با استفاده از روش دلفی و پرسشنامة متخصصان وزن‌دهی شد. در نهایت، با استفاده از توانمندی‎های سامانة اطلاعات جغرافیایی Euclidean Distance و Weighted Overlay پراکنش فضایی هر یک از کاربری‌های خدماتی مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان می‌دهد از کل شهر اصفهان 3 درصد مطلوبیت خیلی کم، 9/15 درصد مطلوبیت کم، 4/43 درصد مطلوبیت متوسط، 74/28 درصد مطلوبیت زیاد، و 96/8 درصد مطلوبیت خیلی بالایی دارد و همان‌طور که مشاهده می‏شود از جنوب به شمال شهر از میزان مطلوبیت کاسته می‏شود.