تحلیل عدالت فضایی کاربریهای خدماتی در مناطق شهری با تکنیک ORESTE (مورد مطالعه: مناطق هشتگانه شهر قم)
نویسندگان
1 گروه جغرافیا، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
2 گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
doi
10.22059/jtcp.2023.363500.670401چکیده
عدالت فضایی کاربریها یا به عبارتی دیگر توزیع عادلانه و عاقلانه و متوازن کاربریهای شهری یکی از مسائل مهم برنامهریزی شهری است. مطالعة حاضر از نظر هدف پژوهشی و از نظر ماهیت تحلیلی است. اطلاعات کتابخانهای این پژوهش از کتب و مقالات گردآوری شده است. برای تحلیل از شاخص سرانة کاربریهای خدماتی بهره گرفته شده که این سرانهها در نرمافزار GIS محاسبه شده است. جامعة آماری پژوهش نیز مناطق هشتگانة شهر قماند. این پژوهش تلاش کرده عدالت فضایی کاربریهای خدماتی مناطق هشتگانة شهر قم را با تکنیک ORESTE، بر اساس شاخصها، که سرانة کاربریهای خدماتی هستند، تحلیل کند. برای این منظور ابتدا با روش آنتروپیشانون به شاخصها وزن داده شد که بیشترین وزن به کاربری جهانگردی و کمترین وزن به پارک اختصاص یافت. پس از وزندهی، تکنیک ORESTE انجام شد که منطقة 7 بیشترین و منطقة 6 کمترین میزان سرانه را کسب کردند. سپس با ضریب پراکندگی، به صورت دوبهدو، پراکندگی سرانة کاربریهای خدماتی مناطق محاسبه شد که نتایج نشان داد منطقة 2 و 8 از بیشترین و منطقة 5 و 7 از کمترین پراکنش فضایی کاربریهای خدماتی برخوردارند. همچنین با ضریب همبستگی اسپیرمن رابطة همبستگی بین جمعیت هر منطقه با سرانة کاربریهای خدماتی محاسبه شد که نتیجه رابطة همبستگی منفی را نشان داد؛ بدین معنی که هر چه جمعیت افزایش پیدا کند میزان سرانة کاربریهای خدماتی کاهش پیدا میکند.