نقش دین و مذهب در روابط ملکشاه سلجوقی با خلافت و سلسله‌های همجوار

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تاریخ ایران دوره اسلامی دانشگاه شهید چمران اهواز

2 استادیار گروه تاریخ دانشگاه شهید چمران اهواز

doi
چکیده

حاکمیت سلجوقیان بر ایران به عنوان بخشی از جهان اسلام، از سال 431 ق. آغاز شد. مجاورت حکومت آنها با دیگر حاکمیت‌های مسلمان و مسیحی، چگونگی و ساماندهی روابط میان ایشان قابل تأمل است. ملکشاه یکی از بزرگ‌ترین سلاطین سلجوقی در زمامداری خود، امپراتوری سلجوقی را به اوج رساند. نتیجة این پژوهش نشان می‌دهد که مذهب، خطوط کلی روابط را در دورة ملکشاه به عنوان حاکمی اسلامی تعیین می‌کرد. در سیاست تهاجمی ملکشاه در برابر مناطق مسیحی‌نشین با عنوان جهاد و غزا، چگونگی برخورد با حکومت‌های شیعی محلّی و کوشش برای نزدیکی به خلافت عباسی، نشانه‌هایی از حاکمیت نسبی عامل مذهب در روابط خارجی این دوره را نمایان می‌کند. البته این رویکردها، تا حدّی تمایلات مذهبی وی را منعکس می‌کرد و هم تا حد بسیاری خواسته‌های خلافت عباسی را به عنوان رهبری جهان اسلام بازتاب می‌داد.