فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در بسیاری از منابع، روابط جنبش جنگل و بلشویک‌ها را از زمانی پی گرفته‌اند که بلشویک‌ها وارد بندر انزلی شدند و تصویر روشنی از روابط میان آنها تا پیش از این رویداد به دست نمی‏دهند؛حال آنکه بنابر برخی مآخذ ـ که صحت و سقم مطالب آنها همچنان جای تحقیق و بررسی داردـ آنها از مدت‏ها قبل، روابط و همکاری‏هایی با یکدیگر داشته‌اند، اما به سبب پنهانکاری‏ها و برخی تنگناهای امنیتی ـ نظامی دیگر، چگونگی این روابط چندان آشکار نیست. جای این پرسش هست که در صورت صحت مطالب مذکور، جنبش جنگل و بلشویک‌ها در چه شرایطی و با چه اهدافی در صدد ایجاد روابط برآمدند؟ چنین به نظر می رسد که پیشینۀ روابط دوسویه بسیار طولانی بود و حتی به دوره‏ای بازمی‏گشت که بلشویک‌ها هنوز درگیر جنگ‏های داخلی انقلاب خود بودند. آنچه روابط آنها را نزدیک‌تر کرد، وضعیت بحرانی جنبش ـ به ویژه پس از جنگ با انگلیسی‏ها در منطقه ـ از یک سو و از سوی دیگر، مبارزۀ بلشویک‌ها با دشمنان سرسخت چون قوای ضد انقلابی (روس‏های سفید) و انگلستان و نیز راهبردهای «جبهۀ شرقی انقلاب بلشویکی» بود. در این مقاله کوشش شده است تا زوایای روابط کسانی از جنبش جنگل و بلشویک‌ها تا پیش از ورود آنها به انزلی بررسی شود.