فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

برنامه‏ریزی فضایی استراتژیک به عنوان رویکردی برای غلبه بر چالش‌های مزمن پیش روی آمایش پایدار فضا یعنی تفرق کالبدی‌ـ فضایی و تفرق سیاستی‌ـ برنامه‌ریزی ارائه شده است. با این حال موانع عمده‏ای پیش روی تحقق این رویکرد در ایران وجود دارد که متأثر از نظام حکمرانی و برنامه‏ریزی است. پژوهشگران در پژوهش حاضر با رویکرد اکتشافی و با روش ترکیبی مصاحبه‏ای و دلفی هدفمند تلاش کرده‌اند موانع عمدة پیش روی تحقق برنامه‌ریزی فضایی‌ استراتژیک در ایران را شناسایی و تشریح کنند. داده‏ها از طریق مصاحبة نیمه‌ساختاریافته در قالب روش دلفی هدفمند در دو راند از 25 متخصص گردآوری شد و موانع و مفاهیم وابسته با استفاده از نرم‌افزار مکس کیودا و ضریب توافقی کندال مورد تأیید و استخراج و تشریح قرار گرفت. نتایج حاصل از 405 کد استخراجی نشان داد چهار مانع عمده پیش روی تحقق برنامه‏ریزی فضایی استراتژیک در ایران قرار دارند که عبارت‏اند از: مانع مکانی‌ـ جغرافیایی (6 مفهوم تبیین‌کننده و 26% از کدهای استخراجی)، مانع اقتصاد سیاسی رانتیر (7 مفهوم تبیین‌کننده و 34% از کدهای استخراجی)، مانع تفرق نهادی (7 مفهوم تبیین‌کننده و 23% از کدهای استخراجی)، و مانع ساختاری‌ـ فضایی (7 مفهوم تبیین‌کننده و 17% از کدهای استخراجی). پژوهش حاضر اهمیت شناخت و مواجهة صحیح و اقدامات سازنده در برابر چهار مانع یادشده را که منشأ اصلی بروز تفرق کالبدی‌ـ فضایی و سیاستی‌ـ برنامه‌ریزی در راه تحقق برنامه‌ریزی فضایی استراتژیک در ایران است را مورد تأکید قرار می‌دهد.