مکان‌یابی جایگاه‌های اسکان موقت پس از زلزله با استفاده از رگرسیون وزن‌دار جغرافیایی توسعه‌یافته (منطقة 22 شهر تهران)

نویسندگان

1 گروه سیستم اطلاعات مکانی، دانشکده مهندسی نقشه‌برداری و اطلاعات مکانی، دانشکدگان فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

3 گروه سیستم اطلاعات مکانی، دانشکده مهندسی نقشه‌برداری و اطلاعات مکانی، دانشکدگان فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 گروه سیستم اطلاعات مکانی، دانشکده مهندسی نقشه‌برداری و اطلاعات مکانی، دانشکدگان فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jtcp.2022.345226.670331
چکیده

پژوهش حاضر با هدف مکان‌یابی مراکز اسکان موقت پس از بحران زلزله به منظور تأمین نیازمندی‌های حادثه‌دیدگان انجام شد. در این تحقیق سعی شد جایگاه‌های اسکان موقت در منطقة 22 شهر تهران به کمک معیارهای مؤثر شناسایی شوند. داده‌های مورد نیاز از طریق سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران و نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1397 به دست آمد. نوآوری تحقیق حاضر ارائة یک رویکرد ترکیبی جدید جهت تعیین معیارهای مؤثر برای مکان‌یابی جایگاه‌های اسکان موقت است. در این زمینه از ترکیب رگرسیون وزن‌دار جغرافیایی (هسته‌های گوسین و مکعبی سه‌گانه) و الگوریتم بهینه‌سازی ازدحام ذرات گسسته استفاده شد. روش ترکیبی پیشنهادی مناسب برای مسائل رگرسیون مکانی است. زیرا این روش با دو خواص منحصربه‌فرد داده‌های مکانی، یعنی خودهمبستگی مکانی و ناایستایی مکانی، سازگار است. بهترین مقدار تابع برازش (1-R2) برای هسته‌های گوسین و مکعبی سه‌گانه به ترتیب 04616/0 و 0097/0 به دست آمد که نشان‌دهندة سازگاری بالای هستة مکعبی سه‌گانه با معیارهای مؤثر است. بر اساس نقشه‌های حاصل‌شده، پارک چیتگر و مجموعة ورزشی آزادی وسیع‌ترین و مناسب‌ترین پهنه‌ها برای احداث جایگاه‌های اسکان موقت پس از بروز بحران زلزله در منطقة مورد مطالعه هستند. با شناسایی جایگاه‌های اسکان موقت، سازمان‌های مربوطه می‌توانند زیرساخت‌های اولیه و مناسب را برای این مراکز منتخب فراهم کنند تا در صورت وقوع زلزله نیاز به صرف وقت برای تأمین این خدمات نباشد.