فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با تقسیم قلمرو امپراتوری مغولان میان فرزندان و نوادگان چنگیز خان، ارتباط میان اعضای یک خاندان به عرصة روابط میان حکومت‌های مختلف انجامید. در این میان، مناسبات فرمانروایان دشت قبچاق(اردوی زرین) با شاخة ایلخانی در ایران و به تبع آن حکومت آل جلایر به عنوان وارثان سیاسی ایلخانان بسیار حائز اهمیت است. اگر چه جلایریان به خاندان امپراتوری وابسته نبودند، اما به عنوان یکی از قبایل مغولی، هم در نخستین فتوحات چنگیز و هم در تأسیس دولت ایلخانان نقش عمده داشتند. به علاوه، آنها در مناسبات با خوانین دشت قبچاق، جایگزین ایلخانان شدند. این پژوهش، که با روش تاریخی و با تکیه بر منابع دسته اول انجام شده است، به بررسی روابط و مناسبات اردوی زرین با حاکمان جلایری اختصاص دارد. فرض ما این است که رویکرد خوانین دشت قبچاق در مناسبات با جلایریان، تداوم همان سیاست‌های جنگ‌طلبانة پیشین در ارتباط با ایلخانان بود. بر پایه این تحقیق، آذربایجان در محور این مناسبات قرار داشت و تبریز بارها عرصة منازعات بود. ظهور تیمور به عنوان دشمن مشترک، اگر چه می‌توانست در روابط جلایریان با اردوی زرین نقطة عطف باشد، اما طرح اتحاد میان آنان سرانجام به نتیجه نرسید و به زوال هر دو دولت انجامید.