بررسی زمینههای شکلگیری شورش گئورگی ساآکادزه و تأثیر آن بر روابط ایران و عثمانی در دورة صفویه
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی دانشگاه شیراز
2 دانشجوی دکتری تاریخ ایران اسلامی دانشگاه خوارزمی تهران
3 دانشجوی دکتری تاریخ ایران اسلامی دانشگاه خلیج فارس بوشهر
doi
چکیده
شورشی که در سال 1033ق. در اواخر زمامداری شاه عباس اول در ایالت گرجستان به سرکردگی موراوی به وقوع پیوست و تا دورة شاه صفی در 1044ق. طول کشید، در شمار کشمکشهای نخبگان بر سر تصاحب قدرت سیاسی بود. موراوی با تحریک بزرگان گرجی توانست آنها را متحد کند و به شورش علیه شاه عباس اول وادار کند. این شورش با حمله به سپاه قزلباش در کاخت و قتل سرداران مشهور صفوی، قرچقای خان و یوسف خان آغاز شد و دامنة آن به مناطق دیگر گرجستان رسید و اوضاع نواحی شمال غربی ایران را دچار بحران کرد. آثار و پیامدهای این شورش موجب واکنش قاطع و سریع شاه عباس اول برای سرکوب آن شد، به ویژه به سبب بهره برداری دولت عثمانی از یک سو و نارضایتی بزرگان گرجی از سوی دیگر. در بروز شورش و پناهندگی موراوی، قدرت طلبی و انگیزههای شخصی او، خشونت شاه عباس اول و شاه صفی در برخورد با گرجیان و حس انتقامجویی موراوی از قزلباشان را نمیتوان نادیده انگاشت.