فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پیشگیری از ایراد خسارات یکی از اصول مهم حقوقی است که در دهه­های اخیر حقوقدانان از آن سخن به میان آورده­اند. اصل مزبور در حوزه خسارات زیست­محیطی به این معناست که فقدان قطعیت علمی نباید به عنوان دلیلی برای به تعویق انداختن اقداماتی که برای پیشگیری از ضایعات زیست‌محیطی لازم است مورد استفاده قرار بگیرد. سؤال اصلی این مقاله این است که نظام قضایی در بکارگیری اصل اقدامات پیشگیرانه از چه ابزاری استفاده می­کند؛ ابزار مسئولیت مدنی یا مقررات رفتاری؟ به عبارتی یک نظام قضایی جهت اعمال اصل مزبور از مقررات رفتاری استفاده می­کند یا اینکه از طریق تحول اساسی در قلمرو موضوعی مسئولیت ­مدنی و جایگزینی رویکرد پیشگیرانه به جای رویکرد جبرانگارانه عمل می­کند؟ برای پاسخ به این سؤال بایستی ابتدا ملاک‌های نظام قضایی در انتخاب هر یک از دو ابزار مسئولیت مدنی و مقررات رفتاری را بررسی نمود و سپس در مورد ابزار مناسب نظام قضایی در اعمال اصل اقدامات پیشگیرانه اظهارنظر نمود. نگارنده در این مقاله معتقد به امکان استفاده از ابزار مقررات رفتاری در خسارات زیست‌محیطی است.