تحلیل اهمیت شاخص های توسعة پایدار شهری در ایران و مقایسة آن با شاخص های جهانی
نویسندگان
1 گروه محیط زیست، دانشکدة شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، گلستان، ایران
2 گروه محیط زیست، دانشکدة مهندسی منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران
3 گروه محیط زیست، دانشکدة شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، گلستان، ایران
4 گروه محیط زیست، دانشکدة شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، گلستان، ایران
5 گروه گیاهشناسی، اکولوژی و فیزیولوژی گیاهی، دانشگاه کوردوبا، کوردوبا، اسپانیا
doi
10.22059/jtcp.2022.348227.670348چکیده
امروزه گسترش شهرنشینی مسائل بسیاری را برای کشورهای جهان و بهخصوص کشورهای در حال توسعه به وجود آورده است. ایران یکی از کشورهای در حال توسعه است که در سالهای اخیر، به دلیل افزایش جمعیت، بهخصوص در مناطق شهری، گرفتار آسیبهای فراوان شده است. در سالهای اخیر کشورهای جهان تلاش کردهاند با استفاده از توسعة پایدار شهری بر مشکلات ناشی از شهرنشینی ناپایدار چیره شوند. در این زمینه، محققان مطالعة پیش رو را با هدف تعیین تفاوتها و شباهتهای سیستمهای ارزیابی پایداری موجود در کشورهای در حال توسعه و توسعهیافته و تبیین نیازهای کشورهای در حال توسعه، مانند ایران، برای بهبود مدیریت مناطق شهری انجام دادهاند. بنابراین، در تحقیق حاضر شاخصهای پایداری شهری جهانی نظیر BREEAM Community، CASBEE-UD، GBI Township، LEED-ND، IGBC Green Townships، GRIHA-LD، Green Star، و IUSAF بررسی و با سامانة مورد نظر در کشور ایران (IUSI) مقایسه شد. در این فرایند، تفاوتها و شباهتهای سامانههای ارزیابی منتخب از نظر نوع و میزان اهمیت شاخص با یکدیگر مقایسه شد. بر پایة نتایج تحقیق، چالشهای شهرنشینی در کشورهای مختلف جهان بر اساس سطح توسعهیافتگی و وضعیت محیط زیستی، اجتماعی، اقتصادی، و ژئوپلیتیک با یکدیگر متفاوت است. بهعلاوه، مهمترین شاخصهای سنجش پایداری شهرها در کشورهای توسعهیافته شامل انرژی، منابع و رفاه اجتماعی، محیط مصنوعی، هوشمندسازی، و محیط زیست شناسایی شد؛ درحالیکه شاخصهای با ارجحیت بالا در کشورهای در حال توسعه شامل برنامهریزی و توسعة جامعه، مدیریت منابع زیرساخت، حملونقل، امنیت و اقتصاد محلی، اشتغال، و مهمتر از همه دسترسی به آب سالم تعیین شد. همچنین، یافتههای تحقیق حاضر حاکی از آن است که با بومیسازی سامانهها و شاخصهای مربوط به ارزیابی پایداری برای هر کشور یا منطقه یا استان میتوان به ارزیابی دقیقتری دست یافت که کمک شایانی در جهت برنامهریزیهای آتی با هدف پیشبرد اهداف توسعة پایدار به شمار میرود.